Dikdörtgen Salon Nasıl Yerleştirilir? Ölçülü Planlar

Dikdörtgen salon, bir kenarı öbüründen belirgin biçimde uzun olan salondur. Türkiye'deki dairelerde sık rastlanan bir salon biçimidir: 3,5 metre eninde, 5–6 metre boyunda bir oda. Bu odaları zorlaştıran şey metrekare değil, oran. Mobilya yanlış yere konunca salon bir koridora dönüşür. Doğru yere konunca ise aynı oda iki ayrı yaşam alanı gibi çalışır.

Dikdörtgen salonu "tünel" gibi gösteren ne?

Çoğu zaman bütün mobilyanın uzun duvarlara dizilmesi. Koltuk bir uzun duvarda, TV ünitesi karşısında durur. Büfe ve yemek masası da aynı hatta dizilince ortada boş, uzun bir şerit kalır. Göz o şeridin sonuna kadar kayar ve oda olduğundan da dar görünür.

Bunu kırmanın yolu salonu tek bir oda gibi değil, yan yana iki bölge gibi düşünmek. Biri oturma, öbürü yemek ya da çalışma. İki bölgenin arasında kalan geçiş ise bilerek bırakılmış bir koridor olur, kendiliğinden oluşmuş bir boşluk değil.

Önce ölçü: 3,5 × 6 metrelik bir salonu ele alalım

Örneğimiz 350 cm eninde, 600 cm boyunda, yani 21 m²'lik bir salon. Pencere kısa duvarlardan birinde, kapı öbür uçta, uzun duvarın köşesinde. Mutfak da çoğu dairede olduğu gibi kapı tarafında.

Aynı odaya iki farklı düzen kurduk. İkisinde de aynı mobilya var: 210 cm'lik bir üçlü koltuk, orta sehpa ve TV ünitesi. Yemek bölgesinde de altı kişilik bir masa duruyor.

A düzeni: koltuk uzun duvarda

En bilinen düzen bu. Koltuk uzun duvara yaslanır, TV karşı duvara gelir, oturma bölgesi pencere tarafında kalır. Yemek masası kapı ve mutfak tarafına geçer. Servis yolu kısalır, tabaklar salonun ortasından taşınmaz.

Çizimde koltuk ile ekran arasında 220 cm kalıyor. Bu mesafe 55–65 inç bir televizyon için uygundur. Zayıf yanı ise şu: iki bölge arasında görsel bir ayrım yok. Halı ve aydınlatma bu işi üstlenmezse oda yine uzun bir koridor gibi okunabilir.

B düzeni: koltuk salonu bölüyor

Burada koltuk duvardan alınır, salonun ortasına yakın bir yere, sırtı yemek alanına dönük konur. TV pencerenin olduğu kısa duvara gelir. Koltuğun sırtı iki bölge arasında alçak bir duvar gibi çalışır.

B düzeninde koltuktan ekrana 175 cm kalıyor, yani 50 inç ekran için doğru mesafe. Koltuğun arkası artık görünür. Arkası da düzgün kaplanmış bir model seçmek gerekir (bazı ucuz koltuklarda arka yüz kaba bırakılır). Arkasına ince bir konsol koymak da hem bu yüzü saklar hem de lamba için yer açar.

Hangisi daha iyi? Kesin bir yanıtı yok. TV sık izlenen, kalabalık bir aile için A daha rahattır. Misafir ağırlanan, bölgelerin net ayrılması istenen bir evde ise B daha düzenli durur.

Yemek masası nereye konur?

Mutfak kapısına yakın tarafa. Masa pencere önüne konunca güzel bir manzara kazanılır ama her yemekte tabaklar oturma bölgesinin içinden geçer. Bir iki gün için sorun olmayan bu yol, her gün tekrarlanınca yorar.

Masanın yönü de önemli. 350 cm eninde bir salonda 160 cm'lik masayı enine koymak ile boyuna koymak arasında hissedilir bir fark var.

Masa enine konunca iki ucunda 95'er cm kalır. Sandalye yaklaşık 48 cm yer kaplar. Masanın başlarına sandalye konunca arkada 47 cm kalır; bu da kalkıp oturmaya yetmez. Altı kişi ancak yanlarda üçer kişi oturarak sığar; bu da kişi başına 53 cm eder ve biraz sıkışıktır. Rahat oturum için kişi başı 60 cm önerilir.

Boyuna konan 180 cm'lik masada ise yanlarda 130'ar cm kalır. Sandalyenin arkasında 82 cm geçiş olur; birisi otururken arkasından rahatça geçilir. Uzun ve dar salonlarda masayı boyuna koymak çoğu zaman daha doğru sonuç verir. Masa ve oda ölçüsünün ayrıntılı hesabını yemek odası takımları yazımızda yaptık.

Geçiş yolu nereden geçmeli?

Kapıdan girip pencereye ya da mutfağa giden yol, oturma grubunun içinden değil yanından geçmeli. Koltuk ile sehpanın arasından geçen bir yol, oturan kişinin bacaklarının arasından geçmek demektir.

Ana geçiş için en az 75 cm, tercihen 90 cm genişlik bırakın. Koltuk ile orta sehpa arasındaki 40–45 cm ise geçiş sayılmaz; o yalnızca oturanın ayaklarına ayrılmış bir boşluktur. Sehpa ölçüleri ve bu mesafeler için orta sehpa modelleri yazımıza bakabilirsiniz.

Halı ve ışıkla bölgeleri ayırmak

Duvar örmeden bir salonu bölmenin en kolay yolu iki ayrı zemin ve iki ayrı ışık kullanmaktır. Oturma bölgesinin altına bir halı, yemek masasının üstüne bir sarkıt lamba koymak çoğu zaman yeterlidir. Göz iki ayrı oda algılar.

Oturma bölgesindeki halı koltuğun en azından ön ayaklarını taşımalı. Çizimlerimizde bu iş için 200 × 290 cm civarında halılar kullandık. Yemek masasının altına halı konacaksa masadan her yöne en az 60 cm taşmalı. İki halının arasında ise 40–50 cm zemin görünmesi iyi olur. Ebat hesapları için halı ölçüsü yazımıza göz atın.

Işıkta da aynı mantık işler. Tavanın ortasındaki tek avize iki bölgeyi aynı ışıkla yıkar ve ayrımı siler. Oturma bölgesinde lambader ve dolaylı ışık, yemek masasında masaya inen bir sarkıt daha iyi sonuç verir.

Uzun duvar boş kalırsa ne yapılır?

A düzeninde koltuğun karşısındaki duvar TV'yle doludur ama yemek bölgesindeki uzun duvar çoğu zaman boş kalır. Bu duvara bir büfe, alçak bir kitaplık ya da büyük bir tablo koymak yemek bölgesine kendi kimliğini verir.

Bir uyarı: uzun duvar boyunca baştan sona aynı yükseklikte mobilya dizmek tünel etkisini geri getirir. Yüksekliği değişen parçalar, örneğin alçak bir büfe ile yanında uzun bir kitaplık, gözü duvar boyunca durdurur. TV duvarı için ölçü ve yükseklik önerilerini TV üniteleri yazımızda topladık.

Daha küçük bir dikdörtgen salonda ne değişir?

3 × 4,5 metrelik, yani 13–14 m²'lik bir salonda iki bölge kurmak zorlaşır. Burada yemek masasını oturma bölgesine katmak daha akıllıca olur: yuvarlak ya da açılır bir masa pencerenin yanına, iki sandalyeyle.

Üçlü koltuk yerine ikili koltuk ve bir berjer, odayı nefes alır hâlde tutar. İnce ayaklı mobilya zemini gösterdiği için odayı olduğundan geniş gösterir. Duvara monte bir TV ünitesi ya da raf da zeminde yer açar. Küçük evlerde alanı ferah tutmanın başka yollarını ferah ev rehberimizde anlattık.

Pencere uzun kenarda mı, kısa kenarda mı?

Dikdörtgen salonun yerleşimini pencerenin yeri büyük ölçüde belirler. Pencere uzun kenardaysa ışık salonun boyunca dağılır. Bu durumda oturma grubu ve yemek alanı pencereye paralel olarak sıralanabilir; her iki bölge de gün ışığı alır.

Pencere kısa kenardaysa ışık salonun bir ucunda yoğunlaşır, öbür uç karanlık kalır. Oturma grubunu pencereye yakın, yemek alanını ise mutfağa yakın olan iç tarafa yerleştirmek yaygın bir çözümdür. Karanlık kalan uçta ek aydınlatma ve açık renkli yüzeyler dengeyi sağlar.

Televizyonun yeri de pencereye göre seçilir. Ekranın pencerenin tam karşısında olması güneşli günlerde yansıma yapar. Pencerenin yanındaki bir duvar ya da pencereye dik bir duvar televizyon için daha uygundur.

Kapının yeri planı nasıl değiştirir?

Salona açılan kapı, insanların salonun içinde nereden yürüyeceğini belirler. Kapı kısa kenarın ortasındaysa, geçiş yolu salonu boydan boya ortadan böler. Bu en zor durumdur; oturma grubu ve yemek alanı yolun iki yanına bölünür.

Kapı uzun kenarın bir ucundaysa, geçiş yolu salonun bir kenarından geçer. Böylece salonun büyük kısmı tek parça kalır ve yerleşim daha rahat olur. Planı çizerken kapıdan pencereye, mutfağa ve balkona giden yolları kağıt üstünde işaretlemek, mobilyanın bu yolları kesip kesmediğini gösterir.

Renkle oranları düzeltmek

Dikdörtgen bir salonun uzun ve dar görünmesini renkle de dengelemek mümkündür. Kısa kenardaki duvarları biraz daha koyu ya da sıcak bir tona boyamak, bu duvarları göze daha yakın gösterir. Salon daha kısa ve daha geniş algılanır.

Uzun duvarları açık renkte tutmak bu etkiyi güçlendirir. Tavanı ve uzun duvarları aynı açık tonda bırakıp kısa duvara bir renk vermek, salonu boyamadan önce denenebilecek kolay bir yöntemdir. Duvar renklerinin oda üzerindeki etkisi için favori duvar renkleri yazımıza bakabilirsiniz.

Halının yönü de algıyı değiştirir. Salonun boyuna serilen uzun bir halı salonu daha uzun gösterir. Salonun enine serilen ya da her bölge için ayrı ayrı serilen halılar ise uzunluğu böler.

Çalışma köşesi eklemek

Evden çalışanlar için dikdörtgen salonun bir ucunda küçük bir çalışma köşesi kurulabilir. Salonun uzunluğu bu iş için avantajdır. Oturma grubu ortada, yemek alanı bir uçta, çalışma köşesi öbür uçta konumlandırılabilir.

Çalışma masasını pencerenin yanına, ışık yandan gelecek şekilde koymak en iyisidir. Masanın arkasında açık bir raf ya da alçak bir kitaplık, çalışma köşesini salonun geri kalanından görsel olarak ayırır. Masa ölçüleri için kitaplık modelleri ve orta sehpa modelleri yazılarımız da yerleşim fikirleri verir.

Salon ile balkonu birlikte düşünmek

Dikdörtgen salonların çoğunda balkon kapısı salonun bir ucundadır. Balkon kapısının önü her zaman boş kalmalıdır. Kapının önüne konan bir koltuk ya da sehpa, her balkona çıkışta yolu kapatır.

Balkon salonla aynı hizada düzenlenirse salon daha geniş algılanır. Balkondaki mobilyanın rengini salondakilerle uyumlu seçmek, kapı açıkken iki alanın birbirinin devamı gibi görünmesini sağlar. Küçük balkon düzeni için küçük balkon dekorasyonu yazımıza göz atabilirsiniz.

Sık yapılan yerleşim hataları

• Bütün mobilyayı duvarlara dizmek: Salonun ortası boş bir koridor gibi kalır ve oda daha da uzun görünür.
• Tek bir tavan lambası: Salonun iki ucu farklı ışık alır, bölgeler birbirinden ayrılmaz.
• Çok büyük köşe koltuk: Dar bir salonda büyük bir köşe koltuk geçiş yolunu daraltır.
• Yemek masasını salonun ortasına koymak: Hem oturma grubunu hem de geçişi sıkıştırır.

Salona mobilya almadan önce yapılacak üç şey

1. Salonun planını kareli kâğıda 1:50 ölçekle çizin; her kare 50 cm olsun.
2. Mobilyaları kâğıttan kesip planın üstünde gezdirin; geçiş yollarını kalemle çizin.
3. En çok beğendiğiniz düzeni yere maskeleme bandıyla işaretleyip birkaç gün içinde yaşayın.

Üç adım bir öğleden sonranızı alır. Ama yanlış ölçüde alınmış bir koltuğu iade etmekten çok daha kolaydır.