Çocuk Odası Kaç Metrekare Olmalı? Ölçüler ve Yerleşim

Çocuk odası ölçüleri, bir çocuğun uyuyup çalışıp oynayabileceği alanın en ve boyudur. Dairelerde çocuk odası çoğu zaman evin en küçük odasıdır. Küçük bir odaya da yatak, masa ve dolap sığar; asıl mesele, aralarında oyun ve geçiş için yer bırakmaktır. Aşağıda yönetmeliğin ne dediğini, yaşa göre mobilya ölçülerini ve küçük odalar için ölçülü yerleşim planlarını anlattık.

Yönetmelik çocuk odası için ne diyor?

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, her konutta en az bir yatak odası bulunmasını ister. Bu odanın net alanı en az 9 m², dar kenarı en az 2,50 metre olmalıdır. İkinci ve üçüncü odalar için ayrı bir alt sınır koymaz.

Çocuk odası çoğu zaman bu ikinci ya da üçüncü odadır. Bu yüzden 7 m²'lik, hatta daha küçük çocuk odalarına sıkça rastlanır. Aynı yönetmelik oturma odası için 12 m² ve 3 metre dar kenar şartı koyar. Hol ve koridorlar da en az 1,20 metre genişlikte olmalıdır.

7 metrekarelik çocuk odasına ne sığar?

7 m²'lik bir odaya tek kişilik yatak, çalışma masası ve bir gardırop sığar. Yatak bir duvara, masa pencerenin önüne, dolap da karşı duvara konur. Böylece ortada oyun ve geçiş için bir metreye yakın alan kalır.

Çizimdeki 250 × 280 cm'lik odada yatak 90 × 190 cm, masa 100 × 55 cm. Dolap 100 cm genişlikte ve 55 cm derinlikte. Yatak ile dolap arasında 105 cm kalıyor. Dolap kapakları açıldığında bunun 55–60 cm'sini kullanır, yine de geçiş kapanmaz.

9 m²'lik odada aynı mobilyalarla aradaki alan 155 cm'ye çıkıyor. Bu fark yerde oynayan bir çocuk için hissedilir. 100 × 80 cm'lik bir oyun halısı ve duvara bir raf rahatça eklenir. Halı ebatlarını halı ölçüsü yazımızda anlattık.

İki planda da kapı dolabın ve masanın önünü kesmiyor. Küçük odada kapı kanadının açılacağı alanı çizmeden mobilya yerleştirmek, en sık yapılan hatadır.

Yaşa göre yatak ölçüsü nasıl değişir?

Yatak, çocukla birlikte üç kez değişir: beşik, çocuk yatağı ve genç yatağı. Odayı planlarken bugünkü yatağı değil, bir sonraki yatağı hesaba katmak gerekir.

90 × 190 cm'lik yatağa göre planlanan bir odaya, birkaç yıl sonra 100 × 200 cm'lik yatak gelir. Yatağın konduğu duvarda 10 cm'lik bir pay bırakmak, ileride dolabı yerinden oynatmamak demektir. Beşik seçimi için bebek odası, ergenlik dönemi için genç odası yazılarımıza bakabilirsiniz.

Çalışma masası ve sandalye yüksekliği yaşa göre nasıl olmalı?

Doğru yükseklik, çocuğun ayaklarının yere bastığı ve dirseğinin masa hizasına geldiği ölçüdür. Avrupa'da okul mobilyası için kullanılan EN 1729-1 standardı, boy gruplarına göre sandalye ve masa yüksekliği önerir. Tabloda bu grupların yaklaşık yaş karşılıkları var.

Evdeki standart yazı masaları 72–76 cm'dir; yani 11 yaşından küçük bir çocuk için yüksek kalır. İki çözüm var. Yüksekliği ayarlanabilen bir masa ve sandalye almak ya da sabit masada sandalyeyi yükseltip ayağın altına bir basamak koymak. İkincisinde ayak boşlukta kalmamalı.

Tablodaki yaşlar yaklaşıktır, asıl ölçüt boydur. Aynı yaştaki iki çocuk arasında belirgin boy farkı olabilir. Sandalye seçimini sandalye modelleri yazımızdaki masa–oturak farkı hesabıyla da kontrol edebilirsiniz.

Dar ve uzun çocuk odası nasıl düzenlenir?

Dar odada mobilya uzun duvarlara dizilir ve ortada tek bir geçiş bırakılır. Yatağı kısa duvara enine koymak, dar kenarı 2,50 metrenin altındaki odada geçişi kapatır.

• Yatağı uzun duvar boyunca, pencereden uzak tarafa koyun.
• Masayı pencerenin önüne alın; gün ışığı yandan ya da önden gelsin.
• Dolabı yatağın ayak ucuna ya da kapının yanındaki duvara yerleştirin.
• Kapaklı dolap yerine sürgülü dolap seçin; önünde kapak payı gerekmez.
• Yatağın altını çekmeceli ya da sandıklı modelle depoya çevirin.

Duvara monte raflar ve yüksek kitaplık zemini boşaltır. Ancak her ikisi de duvara sabitlenmelidir; tırmanan bir çocuk devrilmeyen bir kitaplığı bile devirebilir. Raf aralıkları ve sabitleme için kitaplık modelleri yazımıza bakabilirsiniz.

İki çocuk aynı odayı paylaşırsa

İki çocuk için 10 m² civarında, dar kenarı 3 metreye yakın bir oda rahat bir başlangıçtır. Bu alanda ya ranza ya da iki tek yatak kullanılır; seçim, zeminde ne kadar yer kalması istendiğine bağlıdır.

Çizimdeki 300 × 330 cm'lik odada ranza, zeminin yarısına yakınını oyun alanı olarak bırakıyor. İki tek yatak ise aralarında 120 cm'lik bir koridor bırakır ama dolap için ayrı bir duvar kalmaz.

Ranza seçerken güvenlik kuralları önemlidir. Avrupa'daki EN 747-1 standardına göre ranzanın üst yatağı 6 yaş altındaki çocuklar için uygun değildir. Bu uyarının üründe yer alması da zorunludur. Üst yataktaki korkuluk, yatağın üst yüzeyinden en az 16 cm yukarı çıkmalıdır. Bu yüzden yatağın kalınlığını ranzanın kendi talimatına göre seçmek gerekir; kalın yatak korkuluğu etkisiz bırakır.

Çocuk gardırobunun iç düzeni nasıl olmalı?

Çocuk gardırobunda uzun askıya pek gerek yoktur; çocuk kıyafetleri kısadır. Bunun yerine iki kat kısa askı, raf ve çekmece daha çok iş görür.

Alt kattaki askıyı çocuğun boyuna göre ayarlamak, kendi kıyafetini seçip asmasını kolaylaştırır. Çocuk büyüdükçe askı borusu yükseltilir ya da alt askının yerine raf konur. Gardırobun genel iç ölçüleri ve askı yükseklikleri için gardırop modelleri yazımıza bakabilirsiniz.

Bebek odasından çocuk odasına geçiş

Çoğu çocuk odası önce bebek odası olarak kurulur. Beşik, alt değiştirme masası ve emzirme koltuğu bu dönemin parçalarıdır. Çocuk iki üç yaşına geldiğinde beşik küçük kalır ve oda yeniden düzenlenir. Bu geçişi baştan düşünmek, birkaç yıl sonra bütün mobilyayı değiştirmeyi önler.

Yatağa dönüşebilen beşikler bu geçişi kolaylaştırır. Yan kenarları sökülünce küçük bir çocuk yatağı olurlar. Alt değiştirme masası olarak üstüne bir tabla konan şifonyerler de, tabla kaldırılınca normal bir çekmeceli dolaba döner. Bebek odası takımlarındaki fiyat farkları için bebek odası modelleri yazımıza bakabilirsiniz.

Oyun alanı ve oyuncak saklama

Küçük çocuklar için odanın en önemli bölümü, yerde oyun oynanan boş alandır. Yatak, masa ve dolap yerleştirildikten sonra odanın ortasında en az 1 × 1,5 metrelik bir boşluk kalmalıdır. Bu alan, çocuğun yere oturup legolarını dizebileceği ya da arabalarını sürebileceği kadar geniş olmalıdır.

Oyuncakları saklamak için alçak ve açık raflar en kullanışlı çözümdür. Çocuk oyuncağını kendisi alıp kendisi yerine koyabilir. Raflara konan kapaksız kutular ve sepetler, küçük parçaları toplar. Her kutunun önüne oyuncağın resmini yapıştırmak, okuma bilmeyen bir çocuğun neyin nereye gideceğini anlamasını sağlar.

Kapaklı sandıklar da oyuncak saklamak için kullanılır. Ama ağır kapaklar çocuğun parmağını sıkıştırabilir. Sandık seçilecekse yavaş kapanan menteşeli bir model tercih edin.

Çocuk odasında aydınlatma

Çocuk odasında üç tür ışık gerekir. Odanın tamamını aydınlatan bir tavan lambası, masa için bir çalışma lambası ve gece için hafif bir gece ışığı. Tavan lambası tek başına yetmez; masada çalışırken çocuğun başının gölgesi kağıda düşer.

Çalışma lambası, çocuk sağ elini kullanıyorsa masanın soluna, sol elini kullanıyorsa sağına konur. Böylece yazan elin gölgesi kağıdın üstüne düşmez. Lambanın ampulü göze doğrudan gelmemeli, abajur ışığı masanın yüzeyine yönlendirmelidir.

Gece ışığı, karanlıktan korkan çocuklar için ve gece kalkıp tuvalete giderken yol göstermek için işe yarar. Çok parlak bir gece ışığı uykuyu bozabilir. Priz tipi, kısık ve sıcak renkli bir gece lambası yeterlidir.

Perde, ses ve uyku

Çocukların uyku saatleri yetişkinlerden erkendir. Yaz akşamları güneş batmadan yatağa giren bir çocuk için odanın karanlık olması önemlidir. Işığı kesen kalın bir fon perde ya da karartma özellikli bir stor bu işi görür.

Perde ve stor iplerinin çocuğun ulaşamayacağı yükseklikte toplanması gerekir. Sarkan ipler küçük çocuklar için boğulma tehlikesi taşır. İpsiz ya da çubukla açılıp kapanan modeller bu riski ortadan kaldırır.

Çocuk odası salonun ya da mutfağın hemen yanındaysa, ses de uykuyu etkiler. Kalın bir halı, yumuşak tekstiller ve iyi kapanan bir kapı odadaki sesi azaltır.

Renk ve duvarlar

Çocuk odasının duvarları, evin en çok kirlenen duvarlarıdır. Boya kalemleri, el izleri ve top izleri kaçınılmazdır. Silinebilir ya da yıkanabilir özellikli iç cephe boyaları bu odada büyük kolaylık sağlar.

Canlı renkler çocuklara çekici gelir ama yıllar içinde çocuğun zevki değişir. Duvarları sakin ve açık bir tonda tutup rengi tekstil, oyuncak ve küçük aksesuarlarla vermek, odayı büyüdükçe kolayca değiştirmeyi sağlar. Tek bir duvarı canlı bir renge boyamak da odaya karakter katar. Renk seçimi için favori duvar renkleri yazımıza bakabilirsiniz.

Çocuk büyürken oda nasıl değişir?

Okul öncesi çağda oyun alanı odanın merkezidir. Okula başlayınca çalışma masası öne çıkar, oyuncakların bir kısmı kitaplara yerini bırakır. On iki on üç yaş civarında oda, bir genç odasına dönüşür.

Değişimleri karşılamanın en kolay yolu, modüler ve ayarlanabilir mobilyalar seçmektir. Yüksekliği ayarlanabilen masa ve sandalyeler, raf aralığı değişebilen kitaplıklar yıllarca kullanılabilir. Genç odası için yatak ve masa seçenekleri için genç odası yazımıza göz atabilirsiniz.

Çocuk odasında güvenlik için neye bakılmalı?

Çocuk odasında en büyük risk devrilen mobilya ve düşmedir. Dolap, kitaplık ve şifonyer gibi yüksek parçalar duvara sabitlenmeli, ranza ve yükseltilmiş yataklar standartlara uygun olmalıdır.

• Yüksek mobilyayı üreticinin verdiği bağlantı parçasıyla duvara sabitleyin.
• Pencere önüne çocuğun tırmanabileceği yatak ya da sandık koymayın.
• Prizlere kapak takın; masa lambasının kablosunu yerden geçirmeyin.
• Çekmecelere düşmeyi önleyen stoper bulunduğunu kontrol edin.