Sandalye Modelleri

Sandalye, tek kişinin oturması için yapılan, sırtlı ve çoğunlukla kolçaksız bir oturma mobilyasıdır. Sandalye modelleri kullanıldığı yere, gövde malzemesine ve işlevine göre ayrılır. Yemek sandalyesi, bar taburesi ve katlanır sandalye bu ayrımın en bilinen örnekleridir. Seçimde en sık yapılan hata, sandalyeyi masadan bağımsız düşünmektir. Aşağıda türleri, oturak ile masa arasındaki ölçü farkını, kolçak hesabını ve malzemeleri karşılaştırdık.

Sandalye modelleri hangi türlere ayrılır?

Sandalye türlerinin çoğu, oturulduğu masayı ya da yapıldığı yöntemi anlatır. Yemek sandalyesi ve bar taburesi masanın yüksekliğine göre, bükme ve Windsor sandalye ise yapım biçimine göre adlandırılır. Katlanır ve istiflenebilir modellerin adı ise yaptıkları işten gelir.

Sallanan sandalye yemek masasına girmez, ama evde ayrı bir yeri vardır. Bebek odasında emzirme ve uyutma sırasında sık kullanılır. Kızakların sallanırken arkada ne kadar yer kapladığını ölçmek gerekir (çoğu zaman sanılandan fazladır). Odanın yerleşimini bebek odası düzeni yazımızda anlattık.

Oturma yüksekliği masaya göre nasıl seçilir?

Oturak ile masa üstü arasında 27–30 cm fark bırakılır. Bu fark, dirseğin masaya rahatça inmesini ve uyluğun tablanın altına sığmasını sağlar. Doğru ölçü sandalyeden değil, masadan başlar.

Döşemeli oturakta ölçüyü süngerin üstünden alın. Oturulunca sünger bir iki santim çöker, fark da o kadar büyür.

Ayak tabanı yere tam basmalı, uyluk da yere yaklaşık paralel durmalıdır. Yüksek taburede ayaklar yere değmez; bu işi ayak dayama çubuğu görür. Çubuksuz bir tabure, birkaç dakika sonra bacakları sallanır hâlde bırakır.

Masanın altına da bakmak gerekir. Tablayı taşıyan alt çerçeveye kuşak denir. Oturak ile kuşağın alt kenarı arasında en az 18–20 cm kalmalıdır. Kuşağı kalın masalarda yüksek oturak uyluğa çarpar.

Dizinden rahatsız ya da yaşlı biri için oturağın 2–3 cm yüksek olması kalkmayı kolaylaştırır. Kolçak da kalkarken elin itme noktası olur. Masanın baş tarafına bir kolçaklı sandalye koymanın pratik nedeni budur.

Kolçaklı sandalye masanın altına girer mi?

Kolçağın üst yüzü kuşağın alt kenarından en az 2 cm aşağıdaysa girer. Kuşaksız masada aynı hesap tablanın alt yüzüne göre yapılır. Bunun için mağazaya gitmeden önce evde bir metre yeter.

1. Yerden tabla üstüne kadar ölçün. Örnek masamız 76 cm olsun.
2. Tabla kalınlığını ve kuşak yüksekliğini çıkarın: 3 + 7 cm. Kalan 66 cm, kuşağın alt kenarıdır.
3. Kolçak yüksekliği yerden 64 cm'yi geçmemeli; 2 cm pay masaya sürtünmeyi önler.
4. Oturağı kontrol edin: 46 cm oturakla kuşak altı arasında 20 cm uyluk boşluğu kalır.
5. Kolçaklı sandalyenin dış genişliğini ölçün ve masa ayaklarının arasına sığıp sığmadığına bakın.

Çizim aynı hesabı yandan gösteriyor. Kolçak kuşağın 2 cm altında kaldığı için sandalye masanın altına itilebiliyor.

Kolçak masaya takılırsa sandalye içeri itilemez ve masadan 15–20 cm uzakta durur. Arkadaki geçiş yolu da bu kadar daralır. Kolçaklı modeller çoğu zaman 55 cm'den geniştir, bu da kenar başına sığan kişi sayısını düşürür.

Ayak aralığı ikinci bir sınırdır. 180 cm'lik bir masada köşe ayaklar arasında net 160 cm kalıyor diyelim. 50 cm genişliğindeki üç sandalye buraya 10 cm payla ancak sığar. Masa boyuna göre kaç kişinin oturacağını ve odanın ne kadar alan istediğini yemek odası takımları yazımızda ölçülü çizimle hesapladık.

Rahat bir sandalyenin ölçüleri nelerdir?

Rahatlığı en çok oturak derinliği belirler. Oturak 40–45 cm derin olunca diz arkası ile ön kenar arasında birkaç parmaklık boşluk kalır. Daha derin oturak bacak arkasına baskı yapar ve sırtın arkalığa ulaşmasını engeller.

Dik sırt, kısa yemeklerde sorun çıkarmaz. Sofrada saatler geçen evlerde ise hafif geriye eğik sırt ve oturağın arkaya doğru birkaç derece alçalması fark yaratır.

Aynı sofrada boyları çok farklı kişiler oturuyorsa ortalama ölçüyü seçin. Kısa boylu biri için alçak bir ayak dayama, uzun boylu biri için ince bir minder sorunu çözer.

Malzemeye göre sandalyeler: hangisi neye dayanır?

Sandalyenin ömrünü gövde malzemesi kadar bağlantıları da belirler. Masif ahşap içeride uzun yıllar dayanır, alüminyum ve sentetik rattan ise dışarıda. Plastikte güneş dayanımı katkı maddesine bağlıdır.

Masif sandalyede parçalar çoğunlukla zıvana ya da kavelayla birleşir. Zıvana, bir parçanın ucunun diğerindeki yuvaya geçirilip tutkallandığı bağlantıdır. Yalnızca vidayla birleşen demonte gövde ise kullanıldıkça gevşer. Bu tür sandalyelerde vidaları birkaç ayda bir sıkmak gerekir.

Dış mekân için sentetik rattan, alüminyum ve tik en sorunsuz üçlüdür. Minderleri yağmurda içeri almak yine de şart. Balkon ve bahçe oturma grubunu bahçe dekorasyonu yazımızda ayrıca ele aldık.

Döşemeli sandalyede hangi kaplama daha pratik?

Yemek sandalyesi her gün yemek artığı ve su sıçramasıyla karşılaşır. Silinebilir yüzey bu yüzden işi kolaylaştırır. Suni deri ve leke tutmaz işlemli kumaş en pratik iki seçenektir.

• Pamuk ve keten: Nefes alır, ama lekeyi hızla çeker. Çıkarılabilir kılıflı olanı makinede yıkanır.
• Kadife: Sıcak görünür ve tüy yönünde fırçalanır. Islak lekede iz kalabilir.
• Suni deri: Nemli bezle silinir. Yüzeyi yıllar içinde soyulabilir ve onarılamaz.
• Gerçek deri: Uzun ömürlüdür, ama güneşte kurur ve yılda bir iki kez beslenmek ister.

Kumaş seçerken Martindale değerini sormak işe yarar. Martindale, kumaşın kaç tur sürtünmeye dayandığını ölçen testtir. Her gün kullanılan yemek sandalyesinde yüksek tur sayısı tercih edilir. Süngerde ise yoğunluk (DNS) sorulur; değer yükseldikçe oturak geç çöker.

Bar taburesi, katlanır ve istiflenebilir sandalye ne zaman işe yarar?

Üçü de yer sorununa farklı yönden cevap verir. Bar taburesi yüksek tezgâhı sofraya çevirir. Katlanır ve istiflenebilir sandalye ise kullanılmadığı zaman yer kaplamaz.

Tezgâh boyunca her tabureye yaklaşık 60 cm ayrılır. 180 cm'lik bir adaya bu hesapla üç tabure sığar. Sırtsız tabure tezgâhın altına tamamen girer, sırtlı olan daha rahattır ama dışarıda kalır. Döner oturak dar adada kalkıp oturmayı kolaylaştırır (küçük çocuklu evde sabit oturak daha sakin bir seçimdir). Tezgâh yüksekliği ve ada ölçüleri için ada mutfak modelleri yazımıza bakabilirsiniz.

Katlanır sandalye misafir günü için iyi bir yedektir. Sırt desteği çoğu modelde zayıf kaldığından uzun yemekte yorar. İstiflenebilir sandalye ise günlük kullanıma daha uygundur; kaç tanesinin üst üste dizilebileceğini üretici belirtir.

Sağlam sandalye mağazada nasıl anlaşılır?

Sandalye, evde en sık yük altında hareket eden mobilyalardan biridir. Oturan kişi geriye yaslandıkça arka ayaklar kaldıraç gibi çalışır ve oturak bağlantısını zorlar. Aşağıdaki kontrolleri mağazada birkaç dakikada yapabilirsiniz.

1. Sandalyeyi düz zemine koyun ve köşelerinden bastırın. Sallanma varsa ayak boyu ya da gövde eğridir.
2. Oturup geriye yaslanın. Arka ayak ile oturak birleşimi gıcırdamamalı ve esnememelidir.
3. Sandalyeyi ters çevirin. Köşe takozu ve tutkallı zıvana iyi işarettir; yalnız zımba ya da tek vida zayıftır.
4. Ayak uçlarında keçe ya da plastik pabuç olup olmadığına bakın; parke ve laminat böylece çizilmez.
5. Döşemeli modelde kumaşın oturak altına düzgün gerildiğini ve süngerin kenardan taşmadığını kontrol edin.
6. Üreticinin beyan ettiği en yüksek taşıma ağırlığını sorun.
7. Kolçaklıysa kuşak hesabını mağazaya gitmeden yapın ve sandalyenin kolçak yüksekliğini yerinde ölçün.

Ahşap sandalyede ayakların oturağa giriş noktası zamanla gevşeyebilir. Erken fark edilirse tutkalla yeniden sıkıştırmak yeter; geç kalınırsa ayak kırılır.