Ada Mutfak Modelleri: Ölçüler ve Planlama Rehberi

Ada mutfak, tezgahın ya da bir dolap bloğunun duvara değmeden mutfağın ortasında durduğu düzendir. Ada; hazırlık alanı, depolama, kahvaltı bankosu ve bazen ocak ya da evye yeri olarak çalışır. Açık planlı evlerde mutfağı salondan ayıran doğal bir sınır da çizer. Ada mutfak modellerini, gereken ölçüleri ve fiyatı belirleyen kalemleri aşağıda yan yana koyduk.

Ada mutfak için mutfak ne kadar büyük olmalı?

Adanın çevresinde her yönde en az 90 cm geçiş kalmalıdır. İki kişi aynı anda çalışıyorsa bu mesafeyi 110–120 cm'ye çıkarmak gerekir. Bu boşluk kalmıyorsa sabit ada yerine yarımada ya da tekerlekli ada düşünülmeli.

Kâğıt üzerinde en sık yapılan hata, adanın kendisini ölçüp çevresini unutmaktır. Bulaşık makinesinin kapağı açıkken önünden geçilebilmeli. Buzdolabı kapağı da adaya çarpmamalı. Aşağıdaki ölçüler genel kabul gören değerlerdir.

Çizimde tablo tek bir mutfağa uygulandı. Duvar tezgahı 60 cm, önündeki geçiş 110 cm, ada ile oturma çıkıntısı 90 cm, arkadaki geçiş 90 cm.

Hepsi toplanınca mutfağın kısa kenarı yaklaşık 3,5 metreyi buluyor.

Kabaca bir hesap vermek gerekirse, adalı düzen için mutfak kısa kenarda 3,5 metreye yaklaşmalı. Daha dar mutfaklarda ada sığsa bile her geçişte birinin kenara çekilmesi gerekir.

Hangi ada mutfak modeli hangi eve uyar?

Ada mutfak modelleri, taşıdığı işleve ve hareket edip etmemesine göre ayrılır. Sabit ada tesisat alabilir. Tekerlekli ada ise yalnızca ek tezgah ve depolama sağlar ama kiracı evlerinde çok daha esnektir.

Yarımada ile ada arasındaki fark nedir?

Yarımada, bir ucu mevcut tezgaha ya da duvara bağlanan ada biçimidir. Dört yerine üç yönden kullanılır. Geçiş için tek tarafta boşluk bırakmak yeterli olduğundan orta boy mutfaklarda daha kolay yerleşir.

Apartman dairelerinin büyük kısmında gerçek ada yerine yarımada daha işlevsel kalıyor. L mutfağın kısa kolunu uzatıp oturma çıkıntısı eklemek, aynı işi daha az yerle görür.

Ada mutfağın maliyeti neye göre değişir?

Ada mutfağın maliyetini en çok adanın boyutu ve tezgah malzemesi belirler. Tezgah çoğu teklifte dolap ve işçiliğin üstüne ayrıca eklenir. Adaya ocak, evye ya da davlumbaz girerse tesisat işçiliği de hesaba katılır.

Taş tezgahlarda fiyat çoğunlukla metretül, yani tezgahın uzunluk metresi üzerinden verilir.

Hazır satılan tekerlekli adalar ise en ekonomik segmentte kalır. Üstlerinde çoğunlukla ahşap ya da laminat tabla bulunur.

Adanın iki yanı da göründüğü için arka yüzü kaplamak gerekir. Bu ayrıntı tekliflerde sık atlanır ve sonradan ek fatura çıkarır. Ustadan fiyat alırken arka panelin ve yan kapamaların fiyata dahil olup olmadığını yazılı sorun.

Adaya ocak mı konmalı, evye mi?

Çoğu evde adaya evye koymak ocaktan daha az sorun çıkarır. Ocaklı adada koku ve yağ buharı ortada kalır. Güçlü bir davlumbaz olmadan bu düzen salonun havasını etkiler.

Evyeli adada ise zemin altından su ve gider hattı geçirmek gerekir. Yeni yapılan ya da şap dökülecek evlerde bu iş kolaydır. Oturulan bir evde zemini kırmak maliyeti belirgin biçimde artırır.

Tadilatsız dönüşümlerde adayı yalnızca hazırlık ve oturma yüzeyi olarak bırakmak daha az sorun çıkarır. Ocak ve evye mevcut hatlarında kalır. Adaya bir iki priz eklemek ise küçük ev aletleri için yeterince konfor sağlar.

Ada tezgahında hangi malzeme uzun dayanır?

Ada tezgahı hem çalışma hem de yemek yüzeyidir; bu yüzden leke ve çizik direnci ön plana çıkar. Kuvars kompozit ve porselen bu iki konuda en az dert çıkaran seçeneklerdir. Mermer güzeldir ama limon ve sirke izini hemen gösterir.

Malzemeleri tek tek, görselleriyle birlikte incelemek isterseniz mutfak tezgah modellerinin karşılaştırmasına bakabilirsiniz. Adanın tezgahını mutfağın geri kalanıyla aynı taştan seçmek bütünlük sağlar. Farklı malzeme de olur ama renk ailesi aynı kalmalı.

Oturma bölümlü adada tabure yüksekliği nasıl seçilir?

Tabure oturumu ile tezgah yüzeyi arasında yaklaşık 25–30 cm fark olmalıdır. 90 cm'lik adaya 60–65 cm oturumlu tabure uyar. 105–110 cm'lik bar tipi adada 75–80 cm oturum gerekir.

Oturma çıkıntısının altına dolap konmaz, burası dizlerin yeridir. Çıkıntı 30 cm'yi geçiyorsa taşın altına gizli bir destek ya da ayak eklenmelidir. Aksi hâlde ağır taş zamanla kırılabilir.

Ada, yemek masasının yerini tamamen tutmaz. Kalabalık aile yemeklerinde sırt desteği olan sandalye yine aranır. Evde ayrı bir yemek köşesi kurmak gerekirse yemek odası takımlarındaki masa ölçüleri iyi bir başlangıç verir.

Ada mutfak nasıl aydınlatılır?

Ada üzerinde sarkıt lamba, tezgah yüzeyinden yaklaşık 75–85 cm yukarıda asılır. Bu yükseklik hem göz kamaştırmaz hem de karşıdaki kişinin yüzünü kapatmaz. Yaygın ışık için tavanda ayrıca gömme spot bulunmalıdır.

Sarkıt sayısı adanın uzunluğuna göre belirlenir. 120–150 cm'lik adaya iki, 200 cm üzerine üç sarkıt çoğunlukla dengeli durur. Işık rengi için 2700–3000 K sıcak beyaz, yemek alanında yüzleri daha doğal gösterir.

Lamba tiplerini ve bu yılın öne çıkan biçimlerini trend aydınlatma modelleri yazımızda topladık. Adanın bir ucunu kahve makinesi ve fincanlar için ayırmak da sık rastlanan bir düzen. Bu fikri kahve köşesi fikirleri arasında daha ayrıntılı işledik.

Küçük mutfakta ada yapılır mı?

Kısa kenarı 3 metrenin altındaki mutfakta sabit ada çoğu zaman geçişi kapatır. Böyle mutfaklarda tekerlekli ada ya da duvardan çıkan dar bir yarımada daha doğru sonuç verir. Kullanılmadığında kenara itilen bir ada, gerektiğinde tezgahı neredeyse ikiye katlar.

Tekerlekli adada tekerlerin en az ikisi frenli olmalı. Frensiz ada hamur açarken ya da doğrama yaparken kayar. Dar mutfaklar için başka yer kazandıran fikirleri küçük mutfaklar için akıllı çözümler başlığında anlattık.

Ada dolabının içi neye göre düzenlenir?

Ada dolabı, en çok kullanılan araçların tezgaha en yakın durduğu depodur. Hazırlık yapılan tarafa derin çekmece, salona bakan tarafa kapaklı dolap koymak işe yarar. Tabak ve tencere çekmecede, seyrek kullanılan servis takımları kapak arkasında durur.

Çekmecelerde frenli ve tam açılan ray seçmek, derin kısımdaki eşyaya uzanmayı kolaylaştırır. Ekonomik raylar birkaç yıl içinde sarkabilir. Ada her gün defalarca açılıp kapandığı için bu kalemde tasarruf etmek önerilmez.

Oturma çıkıntısının karşı yüzünde 30–35 cm derinliğinde sığ raflar da açılabilir. Bu raflar yemek kitapları ya da sık kullanılan kavanozlar için uygun olur. Açık raf toz tuttuğu için sayısını az tutmak (bir ya da iki raf) daha rahat bir kullanım sağlar.

Ada mutfak planlarken en sık hangi hatalar yapılıyor?

Hataların çoğu ölçü ve tesisat kararlarından doğar. Renk ya da kapak modeli sonradan değişebilir ama adanın yeri kolay değişmez. Sipariş öncesinde şu sırayla kontrol etmek işe yarar:

1. Adanın yerini yere maskeleme bandıyla çizin ve birkaç gün öyle kullanın.
2. Buzdolabı, fırın ve bulaşık makinesi kapaklarını açıp geçişi deneyin.
3. Adaya priz gerekiyorsa elektrik hattını zemin kaplamasından önce çekin.
4. Ocaklı ada düşünüyorsanız davlumbazın bağlanacağı tavan yapısını kontrol ettirin.
5. Arka panelin ve yan kapamaların teklife dahil olduğunu yazılı alın.
6. Oturma çıkıntısı 30 cm'yi aşıyorsa taş için destek parçası isteyin.

Ada için ayrılan dolapların iç düzeni de ayrı bir karar. Adanın hangi yüzünde çekmece, hangisinde kapak olacağını mutfaktaki iş akışına göre seçmek gerekir. Gövde ve kapak türlerinin farkını mutfak dolapları yazımızda karşılaştırdık.