Koltuk Çeşitleri İsimleri

Koltuk çeşitleri isimleri, koltukları kişi sayısına, biçimine, tarzına ve işlevine göre ayıran adlardır. Berjer tek kişiliktir, L koltuk köşeyi döner, chesterfield ise kapitone sırtı ve yuvarlak kollarıyla tanınır. Mağazada aynı ürün iki farklı adla satılabildiği için adı bilmek arama yaparken de işe yarar. Aşağıda en sık karşılaşılan koltuk isimlerini, ölçüleriyle ve hangi eve uyduklarıyla anlattık.

Koltuk isimleri neye göre verilir?

Bir koltuğun adı çoğunlukla dört özellikten birini anlatır: kaç kişinin oturduğu, gövdenin biçimi, süsleme tarzı ve yaptığı iş. "Üçlü" kişi sayısını, "L köşe" biçimi, "avangart" tarzı, "recliner" ise işlevi söyler.

Aynı koltuk birden fazla ada sahip olabilir. Örneğin yatak mekanizmalı bir L köşe hem "köşe takımı" hem "yataklı köşe" olarak satılır. Arama yaparken iki adı da denemek daha çok model gösterir.

Kişi sayısına ve biçimine göre koltuk isimleri

Salon koltukları en çok kaç kişi oturduğuna göre adlandırılır. Tekli, ikili ve üçlü düz koltuklardır; L köşe ve U koltuk ise duvarı döner. Hangisinin sığacağını ölçü belirler.

Çizimde en yaygın tipler aynı ölçekte yan yana duruyor. Bir üçlü koltuk çoğunlukla 200–240 cm genişliktedir. L köşe ise duvar boyunca 250 cm'yi rahatça geçer.

Köşe ve U koltuklarda bir ayrıntıya daha bakmak gerekir: köşenin hangi yöne döndüğü. Sağ ve sol köşe, karşıdan bakınca uzun kolun hangi tarafta kaldığını anlatır. Sipariş öncesi salon planında yönü işaretlemek iade derdini önler.

Tek kişilik koltukların adları nelerdir?

Tek kişilik koltukların en bilineni berjerdir, ama tek seçenek o değil. Kulaklı koltuk, club chair, lounge koltuk ve puf da bu gruba girer. Aralarındaki fark sırt yüksekliği ve oturuş derinliğidir.

• Berjer: Kollu, orta yükseklikte sırtı olan tek kişilik koltuk. Takımla aynı kumaşta ya da bilerek farklı seçilir.
• Kulaklı koltuk (wingback): Sırtın iki yanında başı saran "kanatlar" vardır. Okuma köşesinde ve şömine önünde sık kullanılır.
• Club chair: Alçak, geniş kollu ve derin oturumlu koltuk. Çoğunlukla deri kaplanır.
• Lounge koltuk: Sırtı geriye eğik, uzanarak oturmaya uygun koltuk. Otel ve kafe lobilerinden eve geçmiştir.
• Puf ve ottoman: Sırtsız oturak. Ayak uzatmak için kullanılır, içi sandıklı olanlar depolama da sağlar.
• Armut koltuk (bean bag): İçi küçük boncuklarla dolu, oturana göre biçim alan yumuşak koltuk. Genç odası ve oyun köşesine uyar.

Tek kişilik koltuk, salonda takımın tarzını kırmanın en kolay yoludur. Modern bir üçlünün yanına konan kadife bir berjer, bütün takımı değiştirmeden salona karakter verir.

Tarzına göre koltuk çeşitleri: chesterfield, avangart, lüks

Tarz adları koltuğun süslemesini ve iskeletinin görünüp görünmediğini anlatır. Klasik takımda ahşap çerçeve öne çıkar, modern takımda neredeyse hiç görünmez. Avangart ve lüks takımlar bu ikisinin arasında farklı yerlerde durur.

Chesterfield koltuk

Chesterfield, kapitone sırtı ve sırtla aynı yükseklikte kıvrılan yuvarlak kollarıyla tanınan koltuk tipidir. Kökeni 18. yüzyıl İngiltere'sine dayanır. Deri kaplaması en bilinen hâlidir, ama kadife chesterfield de yaygın.

Kalın kollar, aynı oturma genişliği için dış ölçüyü büyütür. Dar salonda chesterfield üçlü yerine chesterfield ikili ve bir berjer daha rahat yerleşir.

Avangart koltuk

Avangart koltuk, klasik tarzın süslemesini koruyup gövdesini sadeleştiren koltuk tipidir. Oyma yalnızca ayak, kol ucu ve sırtın üst bandında kalır; gövdenin geri kalanı düzdür. Mağazalarda "avangard" ve "avangarde" yazımlarıyla da satılır.

Ucuz avangart modellerde oyma görünümlü parçalar ahşap değil, poliüretan döküm olabilir. Döküm parça hafiftir ve nemden etkilenmez. Ama sert bir darbede kırılır ve onarımı çoğunlukla yapıştırmayla sınırlı kalır.

Lüks (luxury) salon takımı

Lüks salon takımı, üst segment malzeme ve işçilikle üretilmiş koltuk, berjer ve çoğu zaman sehpadan oluşan oturma grubudur. Fark görünüşte değil, iskelette, süngerde ve kumaşta başlar. Etikette "luxury" yazması tek başına bir şey anlatmaz.

Klasik lüks takım varak ve kapitoneyle gösterişli bir salon kurar. Modern lüks takım ise sade hatları metal ayak, deri ya da kadifeyle giydirir. Günlük yoğun kullanılan salonda modern olanı, az kullanılan misafir salonunda klasik olanı yaşamak daha kolaydır.

İskandinav, mid-century ve art deco

İskandinav koltuk açık renk ahşap ayak, düz kumaş ve sade hatlarıyla tanınır. Mid-century modern, 1950'ler ve 60'ların ince ayaklı, geometrik koltuklarını anlatır. Art deco ise 1920'lerin kadife, yuvarlak form ve metal ayrıntılı gösterişli dilidir.

Üçü de modern salona kolay uyar. Küçük evde ince ayaklı İskandinav ya da mid-century koltuk, zemini gösterdiği için odayı daha ferah gösterir.

İşlevine göre koltuklar hangi adlarla satılır?

Bazı koltuk isimleri biçimi değil, koltuğun yaptığı işi anlatır. Uzanan, yatağa dönüşen ya da masaj yapan koltuklar bu gruptadır. Mekanizma eklendikçe koltuğun ağırlığı ve bakım ihtiyacı artar.

• Recliner (TV koltuğu): Sırtı geriye yatan, ayak desteği açılan koltuk. Manuel ve elektrikli modelleri var.
• Yataklı koltuk ve çekyat: Gündüz koltuk, gece yatak olur. Misafir odası olmayan evde iş görür.
• Masaj koltuğu: İçindeki motorlarla sırt ve bacaklara masaj yapan elektrikli koltuk.
• Zero gravity koltuk: Bacakları kalp hizasına kaldıran, yarı yatar oturuş sağlayan koltuk.
• Şezlong: Boyu uzun, uzanarak oturulan koltuk. Bahçe ve havuz başı için dış mekân modelleri üretilir.

Yataklı mekanizma oturumu biraz sertleştirir (çoğu zaman fark edilir). Misafir yatağı gerekmiyorsa aynı modelin yataksız hâli genellikle daha rahattır.

Ofis ve dış mekân koltuklarının adları

Ofis koltukları ayar mekanizmasına göre, dış mekân koltukları ise malzemesine göre adlandırılır. İkisinde de adın yanında malzeme bilgisine bakmak gerekir.

Ofiste en sık duyulan adlar yönetici koltuğu, ergonomik çalışma koltuğu ve konferans sandalyesidir. Yönetici koltuğu yüksek sırtlı ve çoğunlukla deridir. Ergonomik koltukta bel desteği, oturak derinliği ve kol yüksekliği ayarlanır.

Bahçe ve balkonda rattan, tik ve alüminyum koltuklar kullanılır. Sentetik rattan, doğal rattana göre güneşe ve yağmura daha dayanıklıdır. Tik ağacı ise içindeki doğal yağ sayesinde dışarıda uzun yıllar çürümeden kalır. Dar balkonlar için ölçüleri küçük balkon dekorasyonu yazımızda ayrıca anlattık.

Hangi kaplama daha uzun ömürlü?

Doğru bakıldığında kaliteli gerçek deri, kadifeden daha uzun yıllar dayanır. Kadife ise daha sıcak bir oturum ve derin bir renk verir. Evde çocuk ya da evcil hayvan olup olmaması seçimi en çok etkileyen şeydir.

Kumaş seçerken iki değeri sormak işe yarar. Martindale, kumaşın kaç tur sürtünmeye dayandığını gösteren testtir; salon koltuğunda yüksek değer tercih edilir. DNS ise süngerin yoğunluğudur. Değer yükseldikçe oturum sertleşir ve çökme gecikir.

Suni deri ilk yıllarda gerçek deri kadar iyi görünür, ama yüzeyi zamanla soyulabilir ve onarılamaz. Etiketteki "deri" sözcüğünün gerçek mi suni mi olduğunu yazılı olarak sormak gerekir.

Salona koltuk seçerken ölçü nasıl alınır?

Koltuk seçimi mağazada değil, salonda metreyle başlar. Önce duvarın boyunu, sonra koltuğun salona girerken geçeceği kapı ve asansör ölçüsünü almak gerekir. L ve U koltuklarda parçaların ayrı mı geldiği de sorulmalı.

1. Koltuğun duracağı duvarın boyunu ve pencere, priz, kalorifer yerlerini ölçün.
2. Bina kapısı, asansör ve daire kapısının en dar yerini not edin.
3. Koltuk ile orta sehpa arasında 40–45 cm bırakın.
4. Ana yürüme yolu için en az 75 cm, tercihen 90 cm ayırın.
5. Karşılıklı iki koltuk arasını 2,5–3 metreden fazla açmayın; sohbet kopar.
6. Koltuğun kaplayacağı alanı yere bantla işaretleyip birkaç gün etrafında dolaşın.

Orta sehpanın boyu üçlü koltuğun yaklaşık üçte ikisi kadar olursa oran dengeli durur. Sehpa seçenekleri için orta sehpa modelleri yazımıza bakabilirsiniz.

Koltuğun ömrü nasıl uzar?

Koltuğun ömrünü kumaştan çok iskelet ve sünger belirler. Kumaş değiştirilebilir, ama gevşeyen bir iskelet ya da çöken bir sünger zor onarılır. Satın alırken iskeletin hangi ağaçtan yapıldığını sormak bu yüzden önemlidir.

Kaliteli koltuklarda iskelet kayın ya da gürgen gibi fırınlanmış sert ağaçtandır. Sunta ağırlıklı gövdeler daha ucuzdur ama yıllar içinde gıcırdar ve gevşer.

• Minderleri ayda bir çevirin; aynı yerin çökmesi gecikir.
• Koltuğu doğrudan güneş alan pencerenin önüne koymayın.
• Haftada bir süpürgenin döşeme başlığıyla tozu alın.
• Lekeye hemen, ovmadan, kurulayarak müdahale edin.
• Deriyi yılda bir iki kez deri bakım ürünüyle besleyin.