Mutfak Masası Ölçüleri: Küçük Mutfağa Hangi Masa Sığar?

Mutfak masası, yemek odasındaki masanın küçük kardeşi gibi görülür. Oysa çok daha zor bir yerde durur. Yemek masasının etrafında yalnızca oturanlar vardır. Mutfak masasının hemen yanında ise biri yemek yapar, buzdolabının kapağı açılır, çöp kovası taşınır. Doğru masa, kişi sayısından önce mutfakta ne kadar yer kaldığına göre seçilir.

Kişi başına ne kadar masa gerekir?

Bir kişinin rahat yemek yemesi için masanın kenarında yaklaşık 60 santim en gerekir. Tabak, çatal ve bardak için de önünde 35–40 santim derinlik yeter. Karşılıklı oturan iki kişi bu derinliği paylaşır. Bu yüzden 70–80 santim derinlikteki bir masa iki taraflı kullanım için yeterlidir.

Masa yüksekliği çoğunlukla 72–76 santimdir. Sandalyenin oturağı ile masanın üstü arasında 25–30 santim fark olmalı. Bu farkın hesabını sandalye modelleri yazımızda ayrıntılı anlattık.

Mutfakta masa nereye konur?

Önce tezgahın önündeki alanı ayırın. Tezgahın önünde çalışmak ve arkanızdan birinin geçmesi için en az 100–120 santim gerekir. Masa ve sandalyeler bu alana taşmamalıdır.

Sonra geri kalan alana bakın. Türkiye'deki dairelerde sık rastlanan bir örnek alalım: 2,40 metre genişliğinde, tek sıra tezgahlı bir mutfak. Tezgah 60 santim yer kaplar, önünde 110 santim bırakılır. Masaya yalnızca 70 santim kalır.

Böyle bir mutfakta masa duvara yaslanır ve sandalyeler iki uca konur. Tezgaha dönük tarafa sandalye koyarsanız oturan kişi tam yemek yapanın arkasında kalır. Bu düzende 120 × 70 santimlik bir masa iki kişiye rahat yeter. Misafir gelince üçüncü sandalye geçici olarak açık tarafa çekilir.

Masayı pencerenin önüne koymak çoğu zaman en iyisidir. Gün ışığı alır, tezgahtan uzak kalır. Ama pencere tezgahın tam karşısındaysa ve mutfak darsa, masa bu kez geçiş yolunun ortasında kalır.

Yuvarlak mı, kare mi, duvara yaslı mı?

Yuvarlak masa küçük mutfakların sevilen çözümüdür. Köşesi olmadığı için geçerken kalçaya çarpmaz. Aynı çaptaki masaya gerektiğinde bir sandalye daha sıkıştırılabilir. Ama duvara tam yaslanamaz; arkasında ölü bir alan kalır.

Kare masa dört kişiye eşit yer verir ve duvara yaslanınca üç kişilik olur. Dikdörtgen masa ise uzun bir duvar boyunca en verimli yerleşimi sağlar. Dar ve uzun mutfaklarda çoğu zaman en doğru seçim budur.

Masanın üstüne sarkıt lamba asacaksanız yüksekliğini masaya göre ayarlayın. Lambanın alt ucu masadan 75–90 santim yukarıda olmalıdır. Ayrıntıları avize ölçüsü yazımızda bulabilirsiniz.

Açılır ve katlanır masa

Mutfak çok küçükse masa her zaman açık durmak zorunda değildir. Duvara monte edilen katlanır masalar kapalıyken 10–15 santim yer kaplar. Açıldığında 40–60 santim derinliğe ulaşır. Sabah kahvaltısı ve iki kişilik yemek için yeterlidir.

Uzayabilen masalar ise günlük kullanımda küçük, misafir geldiğinde büyük olur. Burada dikkat edilecek ölçü, masanın açık hâlidir. Açıldığında sandalyelerin arkasında yine 75 santim kalmalı. Kalmıyorsa masa ancak mutfağın dışına taşınarak açılabilir.

Küçük mutfakta yer kazanmanın başka yollarını küçük mutfak çözümleri yazımızda topladık.

Bar masası ve tabure yüksekliği

Bazı mutfaklarda masa yerine tezgahın uzantısı olan bir bar kullanılır. Bar ya tezgahla aynı yükseklikte, 90 santim civarında olur ya da daha yüksek, 105–110 santimde. Tabure yüksekliği de bara göre seçilir. Kural yine aynı: tabure oturağı ile bar üstü arasında 25–30 santim fark.

• 90 cm tezgah barı: 60–65 santimlik tabure.
• 105–110 cm bar: 75–80 santimlik tabure.

Barın altında diz için en az 25–30 santim derinlik bırakın. Tezgahın uzantısı olan barlarda bu genellikle unutulur; oturan kişi dizlerini dolaba dayamak zorunda kalır. Yüksek taburelerde ayak koyacak bir çubuk olması da uzun oturmayı kolaylaştırır.

Masa tablası malzemeleri

Mutfak masası günde birkaç kez kullanılır, sıcak tencere ve kahve fincanı görür, sık sık silinir. Bu yüzden tablanın malzemesi hem görünüş hem de dayanıklılık açısından önemlidir.

• Masif ahşap: Sıcak ve doğal görünür. Çizilir ama zımparalanıp yenilenebilir. Su ve sıcaklık izlerine karşı yağ ya da cilayla korunmalıdır.
• Laminat ve melamin kaplı: Ekonomiktir, kolay silinir ve lekeye dayanıklıdır. Kenarlarından su alırsa şişebilir.
• Cam: Küçük mutfakları ferah gösterir. Parmak izi ve su lekesini belli eder, sık silinmesi gerekir.
• Mermer ve taş: Şık ve serin görünür. Mermer asitli yiyeceklerden etkilenir ve leke tutabilir.
• Seramik ve kompakt laminat: Sıcağa ve çizilmeye çok dayanıklıdır. Bakım istemez ama ağırdır.

Çocuklu evlerde silinmesi kolay ve çizilmeye dayanıklı yüzeyler daha pratiktir. Masif ahşap ise yıllar içinde güzelleşen bir masa isteyenler için iyi bir seçimdir.

Masa ayağı ve oturma rahatlığı

Masanın ayak yapısı, kaç kişinin rahat oturabileceğini de belirler. Dört köşesinde ayak olan masalarda, köşeye yakın oturan kişinin bacakları ayağa çarpabilir. Ortası tek ayaklı yuvarlak masalarda ise çevresine eşit aralıklarla sandalye dizilebilir.

Masanın altında, tablanın alt yüzü ile ayakları birleştiren bir çerçeve bulunur. Bu çerçevenin yüksekliği, oturan kişinin dizlerinin masanın altına sığıp sığmadığını belirler. Tabla ile zemin arasında dizler için en az 60–65 santim serbest yükseklik olmalıdır.

Mutfak masası ve sandalye yüksekliği

Standart bir mutfak masası 72–76 santim yüksekliktedir. Bu masalarla kullanılan sandalyelerin oturma yüksekliği 44–48 santim civarındadır. Masanın üstü ile sandalyenin oturağı arasında 25–30 santimlik bir fark, rahat oturmayı sağlar.

Mutfak masası ve sandalyeler ayrı ayrı alınacaksa bu farkı kontrol etmek gerekir. Alçak bir sandalye yüksek bir masada çocuk gibi oturmanıza, yüksek bir sandalye ise dizlerinizin masaya çarpmasına yol açar. Sandalye modelleri için sandalye modelleri yazımıza bakabilirsiniz.

Bank ve köşe oturma

Küçük mutfaklarda sandalye yerine bank kullanmak yer kazandırır. Duvara yaslanan bir bank, sandalyelerin arkasında bırakılması gereken çekme boşluğunu ortadan kaldırır. Aynı uzunlukta bir banka, sandalyelere göre daha fazla kişi sığar.

L biçimli köşe banklar, mutfağın bir köşesini yemek köşesine dönüştürür. Bankın altına yerleştirilen sandıklar, nadiren kullanılan mutfak eşyaları için saklama alanı da sağlar. Bankın oturma derinliği 40–45 santim, yüksekliği sandalyelerle aynı olmalıdır.

Masanın üstündeki ışık

Mutfak masasının üstüne sarkıt bir lamba asmak, masayı mutfağın geri kalanından ayırır ve yemek sırasında sıcak bir ışık verir. Lambanın alt ucu masanın üstünden 70–80 santim yukarıda olmalıdır. Daha aşağıdaki lamba karşıdakinin yüzünü kapatır.

Masa açılır bir modelse, lambanın yeri masanın kapalı ve açık halini düşünerek belirlenmelidir. Lamba masanın ortasına göre asılır. Masa duvara yaslıysa lamba duvara çok yakın kalmamalıdır.

Çocuklu evde mutfak masası

Mutfak masası çocukların ödev yaptığı, resim çizdiği ve oyun oynadığı bir yere de dönüşür. Bu yüzden yüzeyinin silinmesi kolay ve çizilmeye dayanıklı olması işe yarar. Keskin köşeler küçük çocukların baş hizasına denk gelebilir; yuvarlak ya da köşeleri yuvarlatılmış masalar daha güvenlidir.

Mama sandalyesinin masanın yanına sığacağı bir yer bırakmak gerekir. Mama sandalyeleri standart sandalyelerden daha geniş ve derin olabilir. Masanın bir kenarını mama sandalyesi için boş tutmak, yemek sırasında çocuğa uzanmayı kolaylaştırır.

Masanın bakımı

Masa yüzeyini sıcak tencere ve tavalardan korumak için nihale kullanın. Islak bardaklar ahşap masalarda halka izi bırakır; bardak altlığı bu izi önler. Dökülen sıvılar hemen silinmelidir.

Ahşap masaları birkaç ayda bir bakım yağıyla beslemek, yüzeyin kurumasını ve çatlamasını önler. Masa örtüsü de yüzeyi korur ve masaya farklı bir hava katar. Örtü ölçüsünün nasıl hesaplanacağını ayrı bir yazıda ele alıyoruz.

Satın almadan önce kontrol listesi

1. Mutfağın masa için ayrılacak alanını ölçün; masanın çevresinde sandalye çekme payını unutmayın.
2. Kaç kişinin günlük olarak oturacağını, misafirde kaç kişi olacağını belirleyin.
3. Masanın ayak yapısının köşede oturanın bacaklarına çarpıp çarpmayacağına bakın.
4. Sandalyenin oturma yüksekliği ile masa yüksekliği arasındaki farkı kontrol edin.
5. Tablanın malzemesini kullanım yoğunluğuna göre seçin.

Duvara monte katlanır masa

Çok küçük mutfaklarda masa her zaman açık durmak zorunda değildir. Duvara monte edilen katlanır masalar kapalıyken birkaç santim yer kaplar. Açıldığında iki kişilik bir kahvaltı ya da yemek için yeterli bir yüzey sağlar.

Katlanır masanın taşıyıcı kollarının sağlam olması ve duvara uygun dübellerle tutturulması gerekir. Masanın açık halinde dizlerin rahat sığması için tablanın altındaki destek parçalarının oturan kişinin bacaklarına çarpmaması önemlidir. Katlanır masanın yanına katlanır ya da istiflenebilir sandalyeler seçmek, kullanılmadığında yer kazandırır.

Ada ve tezgahın yemek alanı olarak kullanımı

Ada mutfaklarda ya da yarımada tezgahlarda, tezgahın bir kenarı yemek alanı olarak kullanılabilir. Bunun için tezgahın oturulan tarafında dizlerin sığacağı bir çıkıntı bırakılır. Bu çıkıntı en az 25–30 santim olmalıdır.

Tezgah standart yükseklikteyse bar tabureleri kullanılır. Tezgahın bir bölümü masa yüksekliğine indirilirse normal sandalyelerle oturulabilir. Ada mutfakların planlanması için ada mutfak modelleri yazımıza bakabilirsiniz.

Masa ve mutfak rengi

Mutfak masasının rengi, mutfak dolaplarıyla birlikte düşünülmelidir. Dolaplarla aynı renkte bir masa mutfağı bütünlüklü gösterir. Farklı bir renk ya da malzeme ise masayı mutfağın bir odak noktasına dönüştürür.

Beyaz ve açık renk dolaplı mutfaklarda ahşap bir masa sıcaklık katar. Koyu dolaplı mutfaklarda açık renkli bir masa dengeyi sağlar. Sandalyelerin masayla aynı takımdan olması şart değildir; farklı ama uyumlu sandalyeler mutfağa canlılık katar.

Sandalyenin arkasında ne kadar boşluk gerekir?

Masanın kenarından arkadaki duvara ya da dolaba kadar en az 75 santim gerekir. Bu, sandalyeyi geri çekip oturmak için gereken alandır. Arkadan biri geçecekse bu mesafe 100–110 santime çıkar.

Buzdolabının ya da fırının kapağı masanın arkasına açılıyorsa bu mesafe daha da önemlidir. Fırın kapağı açıkken 50 santim kadar öne çıkar. Oturan birinin sırtı fırın kapağına değiyorsa masanın yeri değişmelidir. Yemek odasındaki masa ölçüleri ve oda büyüklüğü için de yemek odası takımları yazımıza bakabilirsiniz.