Laminat Parke Hesabı: Metrekare, Kutu ve Kalınlık

Laminat parke hesabı ilk bakışta tek bir çarpmadan ibaret görünür: odanın eni çarpı boyu. Ama mağazaya bu sayıyla giden çoğu kişi iş bitmeden bir kutu daha almak zorunda kalır. Duvar kenarlarında kesilen parçalar, kapı girintileri ve kırılan birkaç parke hesaba girmemiştir. Doğru miktarı bulmak için alanın yanında fireyi, kutu ölçüsünü ve süpürgeliği de hesaplamak gerekir.

Oda metrekaresi nasıl ölçülür?

Odayı duvar dibinden duvar dibine ölçün; süpürgelik varsa onun önünden değil, duvardan. Eni ve boyu iki farklı yerden ölçmek iyi olur. Eski binalarda duvarlar her zaman paralel değildir; büyük ölçüyü esas alın.

Oda düz bir dikdörtgen değilse parçalara bölün. Pencere önündeki girinti, kapı arkasındaki niş ya da L biçimli bir salon ayrı dikdörtgenler olarak hesaplanır ve toplanır. Kapı eşiğinin altına giren kısmı da unutmayın; parke çoğunlukla kapının ortasına kadar döşenir.

Fire payı ne kadar olmalı?

Her sıranın sonunda duvara gelen parke kesilir. Kesilen parçanın kalanı bir sonraki sıranın başında kullanılır. Ama parça çok kısaysa kullanılamaz ve fireye gider. Kenarlarda, kapı kasalarının ve kalorifer borularının etrafında da parke kesilir.

• Düz döşeme, sade oda: %5–7 fire yeter.
• Girintili, çok köşeli oda: %8–10 fire alın.
• Çapraz ya da balıksırtı döşeme: %12–15 fire gerekebilir. Her parça iki ucundan açılı kesildiği için kayıp artar.

Örnekteki 3,60 × 4,80 m'lik oda 17,3 m² eder. %7 fireyle 18,5 m² parke gerekir. Fire payını ihmal etmemenin bir nedeni daha var. Aynı modelin farklı üretim partileri arasında renk tonu biraz değişebilir. İş yarıda kalırsa aynı partiden kutu bulmak zor olabilir.

Kutu sayısı: bir kutu kaç metrekare?

Laminat parke tek tek değil kutuyla satılır ve kutunun üstünde içindeki metrekare yazar. Bu değer parkenin ölçüsüne ve kalınlığına göre değişir. Çoğu kutu 1,5–2,5 m² arasındadır.

Hesap için gereken metrekareyi kutudaki metrekareye bölüp yukarı yuvarlayın. Örneğimizde kutu 2,13 m² olsun: 18,5 ÷ 2,13 = 8,7, yani 9 kutu. Artan parkeyi atmayın. Birkaç parça saklamak, ileride hasar gören bir parkeyi değiştirmeyi kolaylaştırır.

Döşeme yönü: ışığa göre mi, odanın boyuna göre mi?

Genel kural, parkeyi pencereden gelen ışığa paralel döşemektir. Böylece parkeler arasındaki ek yerleri gölge yapmaz ve zemin tek parça gibi görünür. Işığa dik döşenen parkede her ek yeri ince bir çizgi gibi belli olur.

Dar ve uzun odalarda parkenin odanın boyuna döşenmesi odayı daha da uzun gösterir; enine döşenmesi ise biraz genişletir. Pencere kısa duvardaysa iki kural aynı yönü gösterir. Pencere uzun duvardaysa çoğu zaman ışık tercih edilir.

Birden fazla oda aynı parkeyle döşenecekse yönü bütün ev için birlikte düşünün. Kapı geçişlerinde yönün değişmesi, eşik profili kullanılsa bile göze batar. Zeminin rengi ve duvarlarla uyumu için renk uyumu yazımıza bakabilirsiniz.

Kalınlık ve aşınma sınıfı

Laminat parkeler çoğunlukla 7, 8, 10 ve 12 mm kalınlıkta satılır. Kalın parke ayak altında daha sağlam ve daha az tok ses verir. Ama dayanıklılığı asıl belirleyen kalınlık değil, üst yüzeyin aşınma sınıfıdır.

Avrupa standardı EN 13329, laminat parkenin yüzeyini AC1'den AC6'ya kadar sınıflara ayırır. Sayı büyüdükçe yüzey aşınmaya daha dayanıklıdır.

Evde salon ve koridor için AC3 yeterlidir. Kedi ya da köpek varsa ya da sandalyeler sık sürükleniyorsa AC4 daha uzun dayanır. Yemek masası ve sandalyelerin altına keçe koymak sınıftan bağımsız olarak çizilmeyi azaltır.

Şilte, nem bariyeri ve genleşme payı

Laminat parke zemine yapıştırılmaz, üzerinde "yüzer". Altına serilen şilte küçük pürüzleri dengeler ve adım sesini azaltır. Şilte de parke kadar metrekareyle hesaplanır.

Beton ya da şap zeminin üstüne döşeniyorsa nem bariyeri gerekir. Bazı şiltelerde bu katman hazır gelir. Zemin kattaki ya da altı ısıtılmayan bir garaja bakan dairelerde bu adımı atlamayın; alttan gelen nem parkeyi kabartır.

Parke ısı ve neme göre biraz genleşir. Bu yüzden duvarın dibine kadar döşenmez; duvarla parke arasında 8–10 mm boşluk bırakılır. Bu boşluğu süpürgelik örter. Boşluk bırakılmazsa yazın parke kabarır ve ek yerlerinden açılır.

Laminat hangi odalara uygun?

Laminat parke salon, yatak odası, çocuk odası ve koridor gibi kuru odalar için uygundur. Dayanıklıdır, kolay döşenir ve ahşap görünümünü daha ekonomik bir şekilde verir.

Banyo gibi sürekli su ve buhar alan yerlerde sıradan laminat kullanılmaz. Ek yerlerinden sızan su, alttaki lif levhayı şişirir. Mutfakta laminat kullanılabilir, ama eviyenin ve bulaşık makinesinin çevresi dikkat ister. Mutfak için suya dayanıklı olarak üretilmiş laminat türlerini seçmek daha güvenlidir. Ürünün etiketinde kullanım alanı ve suya dayanıklılık bilgisi yazar.

Yerden ısıtma ve laminat

Yerden ısıtmalı evlerde her laminat parke kullanılamaz. Laminat, ısıyı geçirmesi ve sıcaklık değişimine dayanması için bu kullanıma uygun olarak üretilmiş olmalıdır. Ürünün paketinde yerden ısıtmaya uygun olduğunu gösteren bir simge bulunur.

Yerden ısıtmalı zeminde şilte de bu kullanıma uygun olmalıdır. Kalın ve yalıtkan bir şilte ısının odaya geçmesini engeller. Üreticinin önerdiği şilteyi kullanmak ve döşeme talimatına uymak gerekir.

Eski zeminin üstüne döşemek

Laminat parke çoğu zaman eski zemini sökmeden döşenebilir. Düz ve sağlam bir seramik, mozaik ya da eski bir parke zeminin üstüne şilte serilip laminat döşenebilir. Bu, söküm masrafını ve tozunu ortadan kaldırır.

Ancak eski zeminin düz olması şarttır. Kırık, kabarmış ya da çökmüş yerler varsa önce onarılmalıdır. Halıfleks gibi yumuşak zeminler ise sökülmelidir; yumuşak bir zeminin üstünde laminat esner ve ek yerleri açılır. Eski zeminin üstüne döşeme yapıldığında zemin 1–1,5 santim yükselir; kapıların altından kesilmesi gerekebilir.

Döşemeden önce bekletme

Laminat paketleri döşenecek odaya getirildikten sonra hemen açılmamalıdır. Paketler odanın sıcaklığına ve nemine uyum sağlaması için bir süre bekletilir. Üreticiler bu süre için çoğunlukla 24–48 saat önerir; kesin süre paketin üstünde yazar.

Paketler yatay olarak, yere düz bir şekilde istiflenmelidir. Dik olarak duvara yaslanan paketlerdeki tahtalar eğilebilir. Bekletme süresi atlanırsa, döşendikten sonra tahtalar genleşip daralabilir ve ek yerlerinde aralıklar oluşabilir.

Kendiniz mi döşemelisiniz?

Laminat parke tıklamalı birleşim sistemiyle üretildiği için, el becerisi olan biri tarafından evde döşenebilir. Gereken aletler bir testere, metre, gönye, çekiç, döşeme takozu ve genleşme payı için kamalardır. Düz ve küçük bir odada iş birkaç saat sürer.

Ama çok sayıda köşesi, girintisi olan odalar, kapı kasası kesimleri ve geçiş profilleri ustalık ister. Yanlış kesilen tahtalar fireyi artırır. Büyük bir evin tamamında ya da düzensiz zeminlerde usta işçiliği daha temiz sonuç verir. Çoğu usta işçilik için garanti de sağlar.

Döşemeden sonra

Laminat döşendikten hemen sonra kullanılabilir; yapıştırma gerektirmediği için kuruma beklenmez. Mobilyalar yerleştirilirken sürüklenmemeli, kaldırılarak taşınmalıdır. Mobilya ayaklarına keçe yapıştırmak çizikleri önler.

Laminat parke ıslak değil, iyi sıkılmış nemli bir bezle silinmelidir. Bol su ek yerlerine sızar ve tahtaları kabartır. Buharlı temizleyiciler de çoğu üreticinin önermediği bir yöntemdir. Kapı önlerine konan paspaslar, ayakkabıyla taşınan kumun zemini çizmesini önler.

Laminat mı, masif parke mi?

Masif ahşap parke gerçek ahşaptan yapılır ve yıllar içinde zımparalanıp yeniden cilalanabilir. Laminat ise ahşap görünümlü bir baskı katmanıyla kaplı lif levhadır; zımparalanamaz. Yüzeyi aşındığında değiştirilmesi gerekir.

Laminat daha ekonomik ve çizilmeye karşı daha dayanıklıdır. Masif parke daha sıcak hissettirir ve uzun ömürlüdür ama daha pahalı ve daha hassastır. Bütçe ve kullanım yoğunluğu, ikisi arasındaki seçimi belirler.

Renk ve desen seçimi

Laminat parkenin rengi odanın havasını belirler. Açık renkli parkeler küçük odaları ferah gösterir ve tozu daha az belli eder. Koyu renkli parkeler sıcak ve şık görünür ama toz, tüy ve çizikleri daha çok gösterir.

Tahtaların genişliği ve uzunluğu da algıyı değiştirir. Geniş ve uzun tahtalar odayı daha büyük gösterir. Dar tahtalar daha geleneksel bir görünüm verir. Evin bütün odalarında aynı parkeyi kullanmak, kapı geçişlerinde kesinti olmadan bütünlük sağlar ve odaları birbirine bağlar.

Ses ve şilte

Laminat parke, üstünde yürünürken halıya ve masif parkeye göre daha fazla ses yapabilir. Bu ses hem odanın içinde hem de alt kattaki komşuda duyulur. İyi bir şilte bu sesi belirgin biçimde azaltır.

Apartmanlarda adım sesini azaltan özel şilteler tercih edilmelidir. Bazı laminat parkelerin altında hazır ses yalıtım katmanı bulunur. Bu durumda ek bir şilteye gerek olup olmadığını üreticinin talimatından kontrol edin.

Garanti ve fatura

Laminat parkelerin çoğu üretici garantisiyle satılır. Garantinin geçerli olması için genellikle üreticinin döşeme talimatına uyulması gerekir. Bekletme süresi, genleşme payı ve şilte türü bu talimatların başında gelir.

Parkeyi alırken paketlerin üstündeki üretim numarasını ve renk kodunu not edin. Fatura ve garanti belgesini saklayın. Bir tahta zamanla zarar görebilir ya da bir odaya ek parke gerekebilir. Aynı üretim partisinden parke bulmak bu bilgilerle kolaylaşır.

Süpürgelik ve geçiş profili

Süpürgelik, odanın çevresinden kapı genişlikleri çıkarılarak hesaplanır. Örnekteki odanın çevresi 16,8 metre; 90 cm'lik kapıyı düşünce 15,9 metre kalır. Köşelerdeki kesimler için %10 pay ekleyin: 17,5 metre. Süpürgelikler çoğunlukla 2,4 metrelik boylarda satılır, bu da 8 boy eder.

İki farklı zeminin buluştuğu kapı geçişlerinde geçiş profili gerekir. Parke ile seramik arasında yükseklik farkı varsa eğimli bir profil seçin. Parke, şilteyle birlikte zemini 1–1,5 cm yükseltir. Mevcut kapılar kapanırken parkeye sürtüyorsa alttan birkaç milimetre kesilmesi gerekir.

Aynı hesap mantığını duvarlarda da kullanabilirsiniz. Duvar kağıdında şerit ve rulo hesabını duvar kağıdı kaç rulo gider yazımızda anlattık. Parke üstüne serilecek halının ölçüsü için de halı ölçüsü yazımıza bakabilirsiniz.