Emzirme Koltuğu Seçimi

Bebekli bir evde en çok kullanılan oturma yeri çoğu zaman salondaki kanepe değil, bebek odasının köşesindeki koltuktur. İlk aylarda bu koltukta günde birkaç saat geçer. Gece yarısı, uykulu ve kucakta bebekle oturulur. Bu yüzden emzirme koltuğu seçimi, sıradan bir koltuk seçiminden daha fazla ölçü ister.

Aşağıda koltuğu vücudunuza göre nasıl ölçeceğinizi adım adım anlatıyoruz. Önce oturma yüksekliğine, derinliğe, kolçağa ve sırta bakıyoruz. Ardından sallanan, salıncaklı, döner ve yatar türleri karşılaştırıyoruz. Parmak sıkışma riskini, ayak taburesini, kumaşı, odadaki yeri, yan sehpayı ve gece ışığını da ele alıyoruz.

Emzirme koltuğu sıradan koltuktan neden farklıdır?

Salondaki koltukta oturuş sık sık değişir. Bacak bacak üstüne atılır, yana yaslanılır, kalkılıp oturulur. Emzirme ya da biberonla besleme sırasında ise aynı duruşta uzun süre kalınır. Bir kol bebeği taşır, diğer kol ona yardım eder. Gövde öne eğilmeye meyillidir.

Bu duruşta küçük ölçü hataları zamanla hissedilir. Yüksek bir oturak bacakları boşta bırakır. Alçak bir kolçak omzu aşağı çeker. Derin bir oturak sırtı yastıktan uzaklaştırır. İyi bir emzirme koltuğu bu üç noktayı aynı anda çözer. Bebeği kucakta tutarken gövdenizin dik ve gevşek kalmasını sağlar.

Bir fark daha var: koltuktan bebek kucaktayken kalkılır. Kollarınızı kullanmadan, dengeyi bozmadan ayağa kalkabilmeniz gerekir. Bu yüzden çok yumuşak, çok alçak ve çok derin koltuklar bebek odasında zorlanır.

Oturma yüksekliği: ayaklar yere basmalı

İlk ölçü oturma yüksekliğidir. Koltuğa oturduğunuzda iki ayağınız da yere tam basmalı. Dizleriniz yaklaşık dik açı yapmalı, uyluklarınız yere paralel durmalıdır. Ayaklar boşta sallanıyorsa koltuk sizin için yüksektir. Bu durumda bacakların ağırlığı oturağın ön kenarına biner ve bel kısa sürede yorulur.

Yetişkin koltuklarında oturma yüksekliği çoğunlukla 42–45 santim arasındadır. Boyu 160 santimin altında olan biri için bu yükseklik fazla gelebilir. Kısa boylu kullanıcıda 38–42 santimlik bir oturak daha rahat eder. Uzun boylu biri ise 45 santimin altına düşen koltukta dizlerini fazla yukarıda bulur.

Ölçerken minderin çökmesini de hesaba katın. Yumuşak bir minder oturunca birkaç santim iner. Bu yüzden katalogdaki sayıya değil, oturduğunuzdaki hisse güvenin.

Oturma derinliği ve minder sertliği

Oturma derinliği, oturağın ön kenarından sırtlığa kadar olan mesafedir. Sırtınızı sırtlığa yasladığınızda dizinizin arkası ile oturak kenarı arasında iki üç parmak boşluk kalmalı. Bu yaklaşık 5–8 santimlik bir aralıktır. Boşluk yoksa oturak dizin arkasına baskı yapar. Boşluk çok fazlaysa uyluklar yeterince desteklenmez. Kısa ve orta boylu kullanıcıların çoğuna yaklaşık 45–50 santimlik derinlik uyar.

Pek çok berjer ve kanepede oturma derinliği 50–55 santimdir. Bu derinlik kısa boylu biri için fazla gelebilir. Sırtınızı yaslamak için kalçanızı geriye kaydırdığınızda dizleriniz oturağın üstünde kalıyorsa koltuk derindir. Böyle bir koltukta sırta bir bel yastığı koymak derinliği birkaç santim azaltır. Ama yastık sürekli kayıyorsa doğru koltuk o değildir.

Minder için orta sertlik en dengeli seçenektir. Çok yumuşak minderde kalça çöker ve dizler kalçadan yükseğe çıkar. Çok sert minder ise uzun beslemelerde rahatsız eder. Oturağın ön kenarı biraz daha sıkı olursa kalkarken ayaklarınıza destek olur.

Kolçak yüksekliği ve genişliği

Kolçak, emzirme koltuğunun en çok çalışan parçasıdır. Bebeği taşıyan kolun dirseği kolçağa oturmalı. Böylece bebeğin ağırlığı omuzdan ve boyundan alınır. Kolçak, oturağın yaklaşık 18–25 santim üstünde olduğunda çoğu kişinin dirseğine denk gelir. Yerden ölçüldüğünde bu, çoğu koltukta yaklaşık 60–65 santime karşılık gelir.

Kolçak çok alçaksa omzunuz bebeğe doğru aşağı düşer ve gövdeniz öne eğilir. Çok yüksekse omuzlarınız kulaklarınıza doğru kalkar. İkisinde de boyun ve sırt gerilir. Emzirme yastığı kullanacaksanız onu da hesaba katın. Yastık bebeği yükseltir, kolçağın görevi ise dirseği taşımaktır.

Kolçağın genişliği de en az yüksekliği kadar önemlidir. Dar ve sert bir kolçakta dirsek kayar. Üstü düz, dolgulu ve önkolu taşıyacak kadar geniş bir kolçak daha rahat eder. İki kolçak arasındaki iç genişliğe de bakın. Gövdeniz ve emzirme yastığı rahatça sığmalı; bu çoğu zaman yaklaşık 55–65 santim demektir.

Sırt ve baş desteği

Beslemeler bazen uzun sürer ve çoğu gece yarısı olur. Bu sürede başınızı yaslayabileceğiniz bir sırt büyük rahatlık sağlar. Yüksek sırtlı koltuklarda sırtlık yerden yaklaşık 100–110 santime çıkar. Böylece boyun ve baş da desteklenir. Alçak sırtlı koltukta ise baş boşta kalır ve boyun kısa sürede yorulur.

Sırtlığın bel bölgesi de önemlidir. Belin hafif içe kavisini dolduran bir sırtlık, gövdenin dik durmasını kolaylaştırır. Sırtlık bu kavisi doldurmuyorsa küçük bir bel yastığı aynı işi görür. Sırt açısı da çok yatık olmamalı. Hafifçe geriye yatan bir sırt dinlendirir, fazla yatık sırt ise sizi bebekten uzaklaştırır.

Kulaklı modellerde baş iki yandan da desteklenir. Bu kanatlar, başınızı yana yasladığınızda dayanacak bir yer verir. Ancak kanatlar kolçağa çok yakın ve dar olursa kollarınızı serbest kullanmayı zorlaştırabilir. Koltukta otururken başınızı iki yana çevirip deneyin.

Sabit, sallanan, salıncaklı, döner ve yatar koltuk

Emzirme koltukları hareket biçimine göre birkaç türe ayrılır. Her birinin hem rahatlığı hem de kapladığı alan farklıdır.

• Sabit berjer: Hareket etmez. Kalkıp oturmak en kolaydır ve sıkışma riski yoktur. Bebeklik bitince salonda da kullanılabilir.
• Sallanan koltuk: Kavisli kızaklar üstünde öne arkaya sallanır. Önünde ve arkasında sallanma payı ister.
• Salıncaklı koltuk: Oturak, yerde sabit duran bir taban üstünde düz bir çizgide ileri geri kayar. Hareketi daha yumuşaktır ve az yer kaplar.
• Döner koltuk: Oturak kendi ekseninde döner. Kalkmadan beşiğe ya da sehpaya dönmenizi sağlar.
• Yatar koltuk: Sırt geriye yatar, ayak bölümü öne açılır. Uzun gecelerde dinlendirir ama arkada ve önde en çok yeri o ister.

Pek çok model bu hareketleri birleştirir. Döner ve salıncaklı, ya da salıncaklı ve yatar koltuklar yaygındır. Hareketli bir koltuk seçecekseniz kilit özelliğine bakın. Kalkarken ya da otururken koltuğun sabit kalması, bebek kucaktayken denge sağlar.

Hareketli koltukta parmak sıkışma riski

Emzirme koltuğu yıllarca evde kalır. Bebek birkaç ay içinde emeklemeye, sonra koltuğa tutunarak kalkmaya başlar. Bu dönemde hareketli koltukların açık mekanizmaları bir risk oluşturur. Sallanan koltuğun kızakları yere değdiği noktada küçük parmakları ezebilir.

Salıncaklı koltuklarda hareket eden kollar oturağın altında kalır. Mekanizmanın yanları açıksa çocuk elini bu boşluğa sokabilir. Yatar koltuklarda ise ayak bölümünü açan makas kapanırken sıkıştırma yapabilir. Elektrikli modellerde motor, bir şey sıkışsa da kısa süre itmeye devam edebilir.

Bu riski azaltmak için şunlara bakın:

• Mekanizması kumaş ya da panelle kapatılmış modelleri tercih edin.
• Koltuğu sabitleyen bir kilit varsa, kullanmadığınızda kilitli tutun.
• Elektrikli yatar koltukta çocuk kilidi ya da düğme kilidi arayın.
• Yatar koltuğu kapatmadan önce altına ve arkasına bakmayı alışkanlık edinin.
• Çocuk emeklemeye başladığında sallanan koltuğu oyun alanının dışına alın.

Ayak taburesi

Ayak taburesi, oturma yüksekliğini ince ayarlamanın en kolay yoludur. Koltuk sizin için biraz yüksekse tabure ayaklarınıza bir zemin verir. Bazı kişiler emzirirken dizlerini biraz yükseltmeyi rahat bulur. Bu da kucağı hafifçe yukarı alır ve bebeği size yaklaştırır.

Emzirme için yapılan alçak tabureler genellikle yaklaşık 10–20 santim yüksekliktedir. Bazılarının üstü eğimlidir, bazılarının yüksekliği ayarlanır. Koltukla birlikte gelen puf ise genellikle oturakla aynı yükseklikte olur. Bu puf bacaklarınızı uzatıp dinlenmek için uygundur, besleme sırasında dizleri desteklemek için değil.

Salıncaklı koltukların bazılarında puf da koltukla birlikte sallanır. Taburenin tabanı kaymaz olmalı, ayağınızı koyduğunuzda yerinden oynamamalı. Kullanmadığınızda koltuğun önünden kaldırılabilecek kadar hafif olması da gece yolu açık tutar.

Kumaş: silinebilir ve yıkanabilir

Emzirme koltuğunun kumaşı süt, kusmuk, mama ve su lekesiyle karşılaşır. Bu yüzden kumaşta ilk soru, lekenin nasıl temizleneceğidir. Su itici ya da kolay silinebilir işlem görmüş kumaşlar ilk dönemde işinizi kolaylaştırır. Lekeye hemen nemli bezle müdahale edebilmek, kumaşın en değerli özelliğidir.

Çıkarılabilir ve makinede yıkanabilen kılıflar da büyük kolaylıktır. Kılıfın etiketindeki yıkama sıcaklığına ve çekme payına bakın. Mikrofiber ve sık dokulu polyester kumaşlar genellikle kolay temizlenir. Suni deri silinmesi en kolay olanlardandır ama yazın tene yapışabilir. Kabartmalı ve düğmeli dikişler ise kırıntı ve leke toplar.

Renk seçimi de lekeyi gizlemeye yardım eder. Çok açık düz renkler her izi gösterir. Hafif desenli ya da orta tonlu kumaşlar günlük kullanımda daha temiz görünür. Aşınma dayanımı ve kumaş türleri için koltuk kumaşı seçimi yazımıza bakabilirsiniz.

Odada yeri ve kapladığı alan

Emzirme koltuğu odanın sessiz bir köşesinde, beşiğe birkaç adım mesafede durmalıdır. Böylece bebeği beşikten alıp koltuğa geçmek kısa sürer. Ama koltuk kapıdan beşiğe giden yolun üstünde olmamalı. Gece karanlıkta yürürken koltuğa ya da tabureye takılmamanız gerekir.

Pencere önü ve kalorifer peteğinin hemen yanı iyi bir yer değildir. Pencereden cereyan gelebilir, petek ise uzun beslemede fazla ısıtır. Koltuğu en az bir yanı duvara yakın koymak, köşeye kapalı ve sakin bir his verir.

Alan hesabını koltuğun açık hâline göre yapın. Tipik bir emzirme koltuğu yaklaşık 70–85 santim genişlik ve 80–95 santim derinlik kaplar. Önüne konan puf derinliğe yaklaşık 40–50 santim ekler. Klasik yatar koltuk duvardan yaklaşık 45–60 santim boşluk ister. Duvara yakın çalışan modellerde bu boşluk 10–15 santime iner.

Koltuğun önünde ve yanında yürüyebileceğiniz yaklaşık 60 santimlik bir geçit bırakın. Bebek odasının genel yerleşimi için bebek odası modelleri yazımıza göz atabilirsiniz. Salonda kullanılacak bir berjerin ölçüleri için de berjer ölçüleri yazımız yardımcı olur.

Yan sehpa ve gece ışığı

Bebeği kucağınıza aldıktan sonra kalkmak zordur. Bu yüzden gereken her şey elinizin uzanacağı yerde olmalı. Koltuğun yanına konan küçük bir sehpa bu işi görür. Sehpanın üst yüzü kolçakla aynı hizada ya da birkaç santim alçakta olursa uzanmak kolaylaşır. Sehpayı bebeği tutmayan elinizin tarafına koyun.

Sehpada genellikle şunlar bulunur:

• Kapaklı bir su şişesi ya da bardak.
• Ağız bezi ve küçük bir havlu.
• Telefon ve şarj kablosu.
• Gerekirse biberon ya da emzik kabı.

Gece ışığı da aynı sehpada ya da hemen yanında olmalı. Tavan lambasını yakmak hem sizi hem de bebeği tam uyandırır. Kısılabilir, sıcak renkli ve alçak bir lamba yeterli ışığı verir. Işık kaynağı doğrudan gözünüze ya da bebeğin yüzüne bakmamalıdır. Lamba ve ışık katmanları için çocuk odası aydınlatması yazımıza bakabilirsiniz.

Lambanın kablosu ve prizi de düşünülmeli. Kablo yürüme yolundan geçmemeli ve çocuğun çekebileceği yerde sarkmamalı. Şarjlı küçük lambalar ise priz uzaksa iyi bir çözümdür.

Mağazada nasıl denenir?

Emzirme koltuğu fotoğraftan ya da ölçü tablosundan tam anlaşılmaz. Mümkünse mağazada en az on dakika oturun. Yanınıza bir emzirme yastığı ya da kucakta taşıyabileceğiniz bir yastık alın. Aşağıdaki sırayla deneyin:

1. Oturun ve ayaklarınızın yere tam bastığını kontrol edin.
2. Sırtınızı yaslayın, dizinizin arkasındaki boşluğu parmaklarınızla ölçün.
3. Kucağınızdaki yastığı tutarken dirseklerinizin kolçağa oturduğuna bakın.
4. Başınızı geriye ve iki yana yaslayıp boynunuzun desteklendiğini hissedin.
5. Hareketli modelde koltuğu sallayın, döndürün, yatırın ve sesi dinleyin.
6. Yastığı kucağınızda tutarak ellerinizi kullanmadan ayağa kalkmayı deneyin.
7. Mekanizmanın altına bakın, açık ve parmak sığacak boşluk var mı kontrol edin.

Koltuğu birden fazla kişi kullanacaksa hepsi denemeli. Gece beslemelerini sırayla yapan iki ebeveynin boyu farklıysa, kısa boylu olana göre seçip uzun boyluya puf eklemek daha kolaydır. Ters yön, yani yüksek koltuğu alçaltmak çoğu zaman mümkün olmaz.

Bebeklik bitince koltuk ne olur?

Emzirme dönemi birkaç ay ya da birkaç yıl sürer, koltuk ise çok daha uzun yaşar. Bu yüzden seçerken koltuğun ikinci hayatını da düşünmek akıllıcadır. Sade çizgili bir berjer ya da döner koltuk, ileride salonda, yatak odasında ya da okuma köşesinde rahatça kullanılır.

Çocuk büyüdüğünde aynı koltuk masal okuma koltuğuna dönüşebilir. Bu dönemde geniş kolçaklar ve yüksek sırt yine işe yarar. Sallanan koltuk ise küçük çocuklu bir evde ortak alanlar yerine bir yetişkin köşesine taşınmalıdır. Koltuğu bu gözle seçtiğinizde, bebek odası değiştiğinde de evin bir parçası olarak kalmaya devam eder.