Villa iç dekorasyonu

Villa iç dekorasyonu, müstakil bir evin yüksek hacimlerini, kat geçişlerini ve bahçeye açılan cephelerini rahat yaşanır bir düzene sokma işidir. Dairede odaların boyu bellidir. Villada ise salonun tavanı iki kata çıkabilir, merdiven salonun ortasından yükselebilir. Ölçek büyüyünce mobilya, ışık, ısı ve ses birlikte değişir. Aşağıda bu kararları ve hangi inşaat aşamasında verilmeleri gerektiğini anlattık.

Villa iç mekânı daireden nasıl ayrılır?

Fark metrekareden çok hacimde ve bağlantılarda ortaya çıkar. Yüksek tavan, galeri boşluğu, salondan çıkan merdiven ve bahçeye açılan geniş camlar dairede nadiren bir arada bulunur. Her biri mobilya seçiminden önce çözülmesi gereken bir soru getirir.

Daire planında duvarlar odaları zaten ayırır, tavan da insan boyuna yakın durur. Villada bu iki sınır çoğu zaman kalkar. Salon, yemek alanı ve mutfak tek hacmi paylaşır; sınırları mobilya ve ışıkla çizmek gerekir.

Cephe biçimi, kat sayısı ve plan tipi gibi mimari farkları villa modelleri yazımızda ele aldık. Burada yalnızca içeride verilen kararlara bakıyoruz.

Hangi karar hangi aşamada verilmeli?

Villada iç mekân kararlarının çoğu kaba inşaat bitmeden verilmelidir. Elektrik hattı, ısıtma borusu ve perde kutusu sıvanın altında kalır. Mobilya geldiğinde bunları değiştirmek duvar kırmak demektir.

Aşağıdaki tablo, villaya özgü her durumun dairede görülmeyen sorununu gösteriyor. Son sütun, kararın en geç ne zaman verilmesi gerektiğini yazıyor.

Tablonun son sütunu bir sıralama da verir. Projedeki kararlar duvarın ve döşemenin içini belirler; ince iş onların üstüne gelir. Sıra tersine dönerse tek bir priz için parke sökülür.

Yüksek tavan ve galeri boşluğu nasıl dengelenir?

Yüksek tavanlı odada mobilyayı büyütmek işe yaramaz, çünkü oturma yüksekliği insan bedenine göre sabittir. Ölçeği dikey çizgiler kurar. Boydan perde, yüksek kitaplık ve uzun sarkıt gözü yerden tavana basamak basamak taşır.

Galeri boşluğu, üst kat döşemesinin bir bölümü açık bırakılarak iki katın aynı hacimde birleştiği alandır. Aşağıdan bakınca ferahlık verir. Üstten bakınca ise salonun tamamı görünür. Yatak odası kapılarının galeriye açılıp açılmayacağı bu yüzden planda düşünülmelidir.

Duvarda yatay bir ara çizgi kurmak yüksekliği insan ölçüsüne indirir. Kapı üst hizasında biten bir lambri, aynı hizada duran raflar ya da iki tonlu boya bu işi görür. Göz, çizginin altını oturulan oda gibi algılar.

Perde, iki kat yüksekliğinde ağır ve uzundur. Elle çekmek zorlaşır. Ray da ancak tavana gömülü bir kutuda düzgün durur. Motor kullanılacaksa elektrik hattı kaba inşaatta perde kutusuna kadar getirilir.

Avize boyu ve ışık katmanları nasıl hesaplanır?

Avize çapı için yaygın bir pratik kural vardır. Odanın enini ve boyunu metre olarak toplayın, sonucu 8 ile çarpın. Çıkan sayı, santimetre cinsinden yaklaşık avize çapıdır. Örneğin 6 × 8 metrelik bir salonda (6 + 8) × 8 = 112 cm bulunur.

Yemek masası üstündeki sarkıtın alt ucu masadan 75–90 cm yukarıda durur. Altından yürünen bir avizede ise alt uç baş hizasının rahatça üstünde kalmalıdır.

Yüksek tavanda tavan spotları tek başına yetmez. Işık yere zayıflayarak ulaşır, yüzlerde gölge bırakır. Genel ışığı tavandan, görev ve vurgu ışığını lambader, aplik ve masa lambasıyla alçaktan vermek daha dengeli sonuç verir. Armatür seçenekleri için aydınlatma modelleri yazımıza göz atabilirsiniz.

Merdiven salonun neresinde durmalı?

Merdiven, villanın en büyük ve yeri değişmeyen parçasıdır. Konumu proje aşamasında belirlenir; dekorasyonda yalnızca saklanıp saklanmayacağı seçilir. Her iki durumda da önü ve çıkış ağzı boş kalmalıdır.

Oturma grubunu merdiven ile salonun girişi arasına koymak sık görülen bir hatadır. Yukarı çıkan herkes koltukların arasından geçer. Grubu merdivenin yanına almak ve önünde en az 90 cm'lik bir yol bırakmak bu trafiği keser.

Basamak ölçüsü nasıl kontrol edilir?

Rahat bir merdiven için bilinen bir formül kullanılır: iki rıht yüksekliği ile bir basamak derinliğinin toplamı 60–64 cm olmalıdır. Rıht, basamağın dik yüzüdür. Kat yüksekliği 300 cm olan bir evde 18 rıht, her biri yaklaşık 16,7 cm eder. Basamak derinliği o zaman 27–30 cm aralığına düşer.

Açık basamaklı ahşap merdiven adım sesini salona taşır. Basamak altına konan kauçuk conta ya da üstüne serilen halı şerit sesi azaltır. Gece için duvara gömülü alçak basamak armatürleri, tavan ışığını yakmadan yolu gösterir. Malzeme ve gövde seçeneklerini ahşap merdiven modelleri yazımızda topladık.

Galeri ve merdiven korkuluğunda dikmeler arası boşluk, bir çocuğun başını geçiremeyeceği kadar dar tutulur. Yaygın ölçüt 10 cm'dir. Yatay çubuklu korkuluk tırmanmaya elverişli olduğu için çocuklu evde tercih edilmez. Cam korkuluk ışığı kesmez ama parmak izi tutar.

Geniş salonda mobilya ölçeği neye göre kurulur?

Mobilyanın boyunu oda değil, oturan insan belirler; büyüyen şey grubun kendisidir. Tek dev koltuk yerine kendi içinde toplu, birkaç parçalı bir oturma grubu daha iyi sonuç verir. Gruplar arasında kalan boşluk yürüme yolu olur.

Sohbet mesafesi villada da değişmez. Karşılıklı iki koltuk arası 2,5–3 metreyi geçerse konuşmak için ses yükseltmek gerekir. Koltuk ile orta sehpa arasında 40–45 cm, ana yürüme yolunda 75–90 cm bırakmak dairedekiyle aynı kuraldır.

Geniş salonda grubu duvara yaslamak ortada boş bir meydan bırakır. Grubu odanın ortasına çekip arkasına bir konsol koymak alanı toplar. Halı, grubun bütün ön ayaklarını altına alacak kadar büyük seçilir (küçük halı geniş zeminde pul gibi kalır).

Büyük duvarda tek küçük tablo kaybolur. Duvarın genişliğine oranlanmış büyük bir parça ya da aynı hizada asılmış bir tablo grubu daha dengeli durur. Tavana kadar çıkan bir kitaplık hem ölçek kurar hem sesi kırar; seçenekleri kitaplık modelleri yazımızda bulabilirsiniz.

Açık planda bölgeler duvarsız nasıl ayrılır?

Tek hacmi bölmenin yolu zemin, ışık ve mobilya sırtıyla sınır çizmektir. Her bölgenin kendi halısı, ışık devresi ve odak noktası olursa tek hacim birkaç oda gibi çalışır.

• Zemin geçişi: Mutfak ve girişte taş ya da seramik, oturma alanında ahşap. Malzemenin değiştiği çizgi bölgenin sınırı olur.
• Işık devresi: Oturma, yemek ve geçiş bölgeleri ayrı anahtardan yanar. Akşam yalnızca oturma bölgesi yandığında salon küçülür.
• Koltuk sırtı: Yemek alanına dönen bir kanepe sırtı, alçak bir duvar gibi sınır çizer.
• Açık raf: Arkası açık bir raf sistemi ışığı kesmeden iki bölgeyi ayırır.
• Tavan farkı: Yalnızca yemek alanı üstünde alçaltılmış bir tavan, o bölgeyi büyük hacmin içinde tanımlar.

Yemek masasının çevresinde sandalyenin geri çekilmesi için yaklaşık 90 cm boşluk gerekir. Masa ile mutfak adası arasındaki yol da aynı genişlikte tutulursa servis sırasında kimse kimsenin önünü kesmez.

Bahçeye açılan cephede sınır iç ile dış arasındadır. Salon zemininin tonunu terasta benzer bir taşla sürdürmek ve eşik kotunu eşitlemek, iki alanı tek mekân gibi okutur. Dışarıda yüzey kaymaz olmalıdır; cilalı mermer ve granit ıslakken kaygan olur.

Yüksek hacimde ısı nasıl dengede tutulur?

Sıcak hava yükselir; çift yükseklikli salonda ısının bir bölümü tavanda ya da üst katta toplanır. Oturulan seviyede konforu korumak için ısıyı aşağıdan vermek ve havayı karıştırmak gerekir. Geniş camlar ise ayrı bir kayıp kaynağıdır.

Yerden ısıtma, ısıyı tam oturulan seviyeden verdiği için yüksek hacimde avantajlıdır. Taş ve seramik ısıyı iyi iletir. Ahşap zemin kullanılacaksa ürünün yerden ısıtmaya uygunluğu üreticiden yazılı olarak öğrenilmelidir.

Radyatörlü sistemde peteği büyük camın altına koymak işe yarar. Soğuk camın önünden aşağı inen hava akımını, yükselen sıcak hava keser. Petek koltuk arkasında kalırsa ısının bir kısmı mobilyanın arkasına hapsolur.

Tavan vantilatörü yalnızca yazın işe yaramaz. Kışın ters yönde ve düşük devirde çalıştırıldığında tavanda biriken sıcak havayı yavaşça aşağı iter. Galeri boşluğu olan evlerde ise yazın üst kattaki yatak odaları ısınır; bu odalar için ayrı soğutma planlamak gerekir.

Yerden tavana camlarda çift cam ve Low-E kaplama kışın kaybı azaltır. Low-E, ısıyı odaya geri yansıtan ince metal oksit tabakadır. Güneye ve batıya bakan camlarda güneş kontrol kaplaması yaz sıcağını keser. Tavandan yere inen kalın bir perde de akşamları camın önüne ikinci bir katman ekler.

Büyük salonda yankı neden olur, nasıl azaltılır?

Yankı, sesin sert yüzeylerden tekrar tekrar yansıyıp odada geç sönmesidir. Villada hacim büyük, yüzeyler çoğunlukla taş, cam ve düz sıvadır. Sesi emen yumuşak yüzeyler eklemek yankıyı en hızlı azaltan yoldur.

Akustikte bunu ölçen değere yankılanma süresi denir. Sabine bağıntısına göre bu süre oda hacmiyle doğru, toplam ses emici yüzeyle ters orantılıdır. Taban alanı aynı kalıp tavan iki katına çıkarsa hacim de iki katına çıkar. Emici yüzey artmazsa yankılanma süresi de yaklaşık iki katına uzar.

Dairede rahat duyulan bir oturma düzeni, iki kat yüksekliğindeki salonda konuşmaları birbirine karıştırabilir. Çözüm, emici yüzeyi hacimle birlikte büyütmektir:

• Keçe altlıklı kalın halı, taş ya da seramik zeminin yansıttığı sesi keser.
• Katlı ve ağır kumaştan perde, camdan dönen sesi azaltır.
• Kumaş döşemeli koltuk, deri koltuktan daha çok ses emer.
• Dolu ve düzensiz bir kitaplık sesi dağıtır, yankının tek yönde birikmesini önler.
• Arkasında ses emici yün bulunan ahşap çıta panel, yüksek duvarın üst bölümüne de uygulanabilir.

Galeri boşluğu sesi üst kata da taşır. Salonda televizyon açıkken yatak odasında uyumak zorlaşabilir. Yatak odası kapılarının galeriye değil koridora açılması ve kapılarda conta kullanılması bu geçişi azaltır.